Şair Ahmet Telli hayatını kaybetti

Kurtuluş geleneğinden enternasyonalist sosyalist şair Telli’nin cenaze programına ilişkin bilgilerin daha sonra paylaşılması bekleniyor.

Ankara Bilkent Hastanesi’nde tedavi gören ve 8 Temmuz’da entübe edilen şair Ahmet Telli hayatını kaybetti. 79 yaşındaydı.

Şairin hayatını kaybettiğini Devrimci 78’liler Federasyonu ve Bilim Sanat Edebiyat Derneği, sosyal medya hesaplarından duyurdu.

Toplumcu gerçekçi şiirin önemli isimlerinden Telli, aşkı, yalnızlığı, sürgünü, direnişi ve umudu aynı şiirde buluşturan dizeleriyle kuşaklar boyunca okurların belleğinde yer etti. “Gidersen yıkılır bu kent”, “Acılar bitecek bir gün” ve “Sustuğun yerde bir şeyler kırılıyor” gibi dizeleri, onun şiirlerinin en çok hatırlanan dizeler arasında.

Aylardır hastanede tedavi gören şairin 8 Temmuz’da entübe edildiğini 78’liler Federasyonu duyurmuştu:

“Şair Ahmet Telli’nin tedavisinde ne yazık ki yeni bir sürece girilmiştir. Şu ana kadar uygulanan tedavi yönetmelrine rağmen bugün itibariyle entübe edilmiştir. Devrimci 78’liler Federasyonu, Bilim Sanat Edebiyat Derneği ve ailesi olarak süreci yakından takip etmekteyiz. Hala iyi haberler almayı umuyoruz.”

Telli’nin cenaze programına ilişkin bilgilerin daha sonra paylaşılması bekleniyor.

“Ahmet abi sözüyle pusula”

Sosyal medyada Ahmet Telli için çok sayıda taziye mesajı paylaşıldı.

DEM Parti Ağrı Milletvekili Sırrı Sakık, Telli’nin dizelerine göndermeler yaparak, “Bugün bir yanım öldü. Ahmet Telli sen ‘koynumda resmin’ derdin. Senin şiirlerin hep koynumda olacak” dedi. Sakık, “Bugün bütün kuşlar terk etti tüm şehri” ifadelerini kullandı ve paylaşımını, “Şimdi tüm kır çiçekleri senin için. Güle güle Ahmet Telli, güle güle iki gözüm” sözleriyle tamamladı.

Sanatçı Ferhat Tunç ise, “Çok kıymetli dostumuz, ağabeyimiz şair Ahmet Telli’yi yitirmişiz. Haberini derin bir kederle aldım” diyerek başladığı mesajında, Telli ile aynı dönemde yaşamış olmayı ve dostluğunu paylaşmayı “büyük bir lütuf” olarak nitelendirdi.

Tunç, “Ahmet Abi sözüyle ışık, duruşuyla pusula, insanlığıyla yuva oldu hepimize. Ardında anlamı derin şiirler bıraktı ve o şiirlerde yaşamaya devam edecek” ifadelerini kullandı. Ailesine, sevenlerine ve dostlarına başsağlığı dileyen Tunç, “Başımız sağ olsun. Işıklar içinde uyu Ahmet Abi” sözleriyle paylaşımını sonlandırdı.

“Şairler hiç ölmez, dizeleri yaşamaya devam eder”

CHP’li Murat Emir X’te şu paylaşımı yaptı:

“Dizeleriyle adaletin, sevginin ve direnişin sesi olan büyük şair Ahmet Telli bizlere veda etti. O, hüznümüzü isyana, kelimeleri umuda dönüştüren bir ustaydı. Ailesine ve tüm edebiyat camiasına sabırlar diliyorum. Yattığı yer incitmesin. “Geride akşamın küllenen ateşi ve susturulmuş çocuk sevinçleri kaldı…”

HDK Eş Sözcüsü ve DEM Parti Erzurum Milletvekili Meral Danış Beştaş şöyle dedi:

“Bazı insanlar ölmez; şairler ise hiç ölmez…dizeleri yaşamaya devam eder bizle birlikte. Ahmet Telli, yalnızca şiir yazmadı. Bu ülkenin acısını, umudunu, özlemini, direncini, yarasını, sızısını ve insan kalabilme mücadelesini dizelerinin seline emanet etti. Nicemiz onun dizelerinde kendini buldu, yarasını sardı, derman aradı derman buldu. Hoşça kal usta. Şiirlerin, bu memleketin vicdanında yaşamaya devam edecek. AhmetTelli”

Ahmet Telli kimdir?

Toplumcu gerçekçi şiirin önemli isimlerinden aşkı, yalnızlığı, sürgünü, direnişi ve umudu aynı şiirde buluşturan dizeleriyle kuşaklar boyunca okurların belleğinde yer etti.

Şair, yazar.

Çankırı’da Hasanoğlan ve Kayseri Pazarören Öğretmen Okulları’nda eğitim gördü. Mezuniyetinin ardından dört yıl ilkokul öğretmenliği yaptı. Daha sonra Gazi Eğitim Enstitüsü’nü bitirerek Kastamonu, İnebolu, Doğanyurt, Kırıkkale ve Ankara Atatürk Lisesi’nde Türkçe ve edebiyat öğretmeni olarak görev yaptı.

Kurtuluş geleneğinden olan Ahmet Telli, 1981 askeri darbesi sonrasında sıkıyönetim tarafından tutuklandı ve öğretmenlik görevine son verildi. Dönemin Türk Ceza Kanunu’nun 141, 142 ve 146. maddeleri kapsamında yargılandı; 141 ve 146. maddelerden beraat etti. Cigerxwîn’in şiirleri üzerine kaleme aldığı bir yazı nedeniyle 142. maddeden kısa süre hapis cezası aldı. Tutukluluğu sırasında işkence gördü. 1993 yılında mahkeme kararıyla öğretmenliğe döndü ve emekli oldu.

Öğretmenliğin yanı sıra kitapçılık ve yayıncılık yaptı; çeşitli yayınevlerinde editör ve yönetici olarak çalıştı. İlk şiiri 1961’de yayımlandı. 1970’li yıllarda ağırlıklı olarak deneme ve eleştiri yazıları kaleme aldı; şiir kitaplarını ise 1979’dan itibaren yayımlamaya başladı.

1960 sonrası toplumcu gerçekçi şiirin ikinci kuşağının önemli temsilcileri arasında gösterilen Telli, romantik ve başkaldırıcı şiir diliyle tanındı. Şiirlerinde bireysel acı ile toplumsal mücadeleyi bir araya getiren şair, sözcük seçimi ve ses tonu bakımından İsmet Özel’in, şiir anlayışı açısından ise Attilâ İlhan’ın etkilerini taşıyan özgün bir çizgi oluşturdu.

Başlıca şiir kitapları arasında Yangın Yılları, Hüznün İsyan Olur, Dövüşen Anlatsın, Saklı Kalan, Su Çürüdü, Belki Yine Gelirim, Çocuksun Sen, Barbar ve Şehla, Nida, Bakışın Senin ve toplu şiirlerini bir araya getiren Veda Divanı yer alıyor. Deneme ve yazıları ise Ben Hiçbir Şey Söylemedim, Buradayım Sözümde, Neylersin, Görsen ve Dinlersen Anlatırım gibi kitaplarda toplandı.

Ahmet Telli, edebiyat yaşamı boyunca birçok ödüle değer görüldü. Hüznün İsyan Olur ile 1980 Ömer Faruk Toprak Şiir Ödülü’nü, Saklı Kalan ile 1982 Yazko Şiir Özendirme Ödülü’nü, Nida ile 2011 Altın Portakal Şiir Ödülü’nü aldı. 2020 yılında ise PEN Türkiye Şiir Ödülü’ne layık görüldü.

10 Temmuz’da hayatını kaybetti.

Ahmet Telli, 2 Aralık 1946’da Çankırı’nın Eskipazar ilçesinde (bugün Karabük’e bağlı) doğdu.