Bürgergeld’in yerini Grundsicherung aldı, kurallar sertleşti

Almanya’da 1 Temmuz itibarıyla Bürgergeld uygulaması sona erdi, yerine Grundsicherung (Temel Güvenlik Ödeneği) yürürlüğe girdi. Yeni sistemle kira desteği sınırlandırıldı, birikim muafiyeti düşürüldü, işsizlere yönelik yükümlülükler artırıldı ve yaptırımlar ağırlaştırıldı.

Almanya’da işsiz ve ihtiyaç sahibi kişilere yönelik sosyal yardım sisteminde önemli bir değişiklik yürürlüğe girdi. 1 Temmuz 2026 itibarıyla Bürgergeld (Vatandaşlık Parası) uygulaması kaldırılarak yerine Grundsicherung (Temel Güvenlik Ödeneği) getirildi. Yeni düzenleme, sosyal yardım sisteminde hem haklar hem de yükümlülükler açısından önemli değişiklikler içeriyor.

Yeni sistemde, bekar bir kişinin aldığı aylık 563 euro tutarındaki temel ihtiyaç ödeneği değişmezken, özellikle kira desteği, birikim sınırları ve yaptırımlar konusunda yeni kurallar uygulanacak.

Kira desteğine üst sınır

Eski Bürgergeld sisteminde yardımın ilk yılında, “koruma süresi” kapsamında kişinin gerçek kira bedeli devlet tarafından karşılanıyordu. Grundsicherung uygulamasında bu süre korunurken, kira desteğine ilk günden itibaren üst sınır getiriliyor.

Buna göre devlet, ilk yıl boyunca en fazla bölge için belirlenen “uygun kira” tutarının 1,5 katını karşılayacak. Örneğin, aylık kirası 2 bin euro olan ve bulunduğu bölgede uygun kira sınırı 600 euro olarak belirlenen bir kişi için devlet ilk yıl en fazla 900 euro kira desteği verecek. Bir yılın sonunda ise bu destek doğrudan 600 euroya düşecek.

Ayrıca yardım alan kişinin oturduğu konutun kirası, bölgedeki kira sınırlamasını (Mietpreisbremse) aşıyorsa, kiracının ev sahibinden kira indirimi talep etmesi zorunlu olacak. Belediyeler de yardım kapsamında karşılanacak metrekare başına azami kira bedelini belirleyebilecek.

Yaptırımlar ağırlaşıyor

Yeni sistemin en dikkat çeken yönlerinden biri yaptırımların sertleştirilmesi oldu.

Geçerli bir mazeret göstermeden Jobcenter’daki ikinci randevusuna gitmeyen kişinin ödeneği üç ay boyunca yüzde 30 oranında kesilecek. Bu da bekar bir kişi için aylık 168,90 euro kayıp anlamına geliyor. Üçüncü kez randevuya gidilmemesi halinde ise ödeneğin tamamı kesilebilecek.

Kurum tarafından uygun görülen bir iş teklifini reddedenler de bir ay boyunca hiçbir ödeme alamayacak. Ancak çocuklar bu yaptırımlardan etkilenmeyecek; ebeveynlerine ceza uygulanması halinde çocuklara yapılan ödemeler kesilmeyecek.

Birikim muafiyeti düşürüldü

Yardımdan yararlanabilmek için dikkate alınan birikim sınırları da önemli ölçüde değiştirildi.

Eski sistemde ilk yıl boyunca bekarlar için geçerli olan 40 bin euroluk varlık muafiyeti kaldırıldı. Yeni uygulamada, başvurudan itibaren yaşa göre belirlenen sınırın üzerindeki birikimlerin önce kullanılması gerekecek.

Yeni muafiyet sınırları şöyle belirlendi:

30 yaşına kadar: 5 bin euro
40 yaşına kadar: 10 bin euro
50 yaşına kadar: 12 bin 500 euro
50 yaş ve üzeri: 20 bin euro

Bu düzenlemeyle, iş bulma olasılığı daha düşük olan ileri yaştaki kişilerin birikimlerinin daha fazla korunması hedefleniyor.

Kaçak işçi çalıştıran işverene yaptırım

Yeni düzenleme işverenlere yönelik yaptırımları da sıkılaştırıyor.

İş ajansları, sosyal yardım dolandırıcılığı veya kaçak işçi çalıştırıldığı şüphesi bulunan durumlarda dosyayı doğrudan Kaçak İşçilikle Mücadele Finans Kontrol Birimi’ne (FKS) bildirecek. Kaçak işçi çalıştırdığı tespit edilen işverenler ise, çalışan adına devlet tarafından ödenen Grundsicherung tutarını iş ajansına geri ödemekle yükümlü olacak.