Rojava’da bir kadın köyü: Jinwar | Gül Güzel

Uluslararası 8 Mart Emekçi Kadınlar Mücadele Günü vesilesiyle yazıma başlarken, ilk önce ataerkil baskıya, sömürüye ve inkâra karşı gerçek özgürlük ve kendi kaderlerini tayin etme hakkı için mücadele eden, bu uğurda birçoğu hayatını kaybeden cesur, korkusuz ve mücadeleci kadınları saygıyla anıyorum.

Jinwar, Rojava’daki (Kuzey ve Doğu Suriye) devrimin bir parçasıdır. Köy; demokrasi, ekoloji ve kadın özgürlüğü temelleri üzerinde kurulmuştur. Bir kadın komünü olarak Demokratik Özerk Topluluğun bir parçasıdır.

Jinwar, Kuzeydoğu Suriye’nin kalbinde yer alan ekolojik bir kadın köyüdür ve Orta Doğu’da da tek kadın köyü olma özelliğini taşımaktadır. Jinwar’daki kadınlar ve çocuklar, ekolojik ve demokratik bir toplumun değerlerine dayanarak birlikte yaşamaya başladılar. Farklı kökenlerden, etnik gruplardan, inançlardan, dillerden ve yaş gruplarından insanların barış içinde birlikte yaşadığı bir toplumu oluşturdular.

Tarih ve Orta Doğu’daki mevcut durum; savaşların, kadınlara ve çeşitli toplumlara yönelik saldırıların damgasını taşırken, Jinwar’daki kadınlar canlı ve anlamlı hayatlar kurarak buna karşı güçlü bir duruş sergiliyorlar. Dünyanın farklı bölgelerinden gelen kadınların zengin mirasına, tarihsel bilgilerine ve binlerce yıldır aktarılan deneyimlerine dayanarak Jinwar’daki kadınlar ve çocuklar özgür ve kendi kendini örgütleyen bir yaşam yaratıyor ve şekillendiriyorlar.

Jinwar; demokratik öz örgütlenmenin, kadınların ekonomik faaliyetlerinin, eğitimin, organik tarımın, şifa ve sağlık çalışmalarının yer aldığı; yaşamın çeşitli alanlarında sosyal alternatiflerin birlikte inşa edildiği, yaşandığı ve geliştirilerek toplumsal yaşam biçimlerinin yeniden canlandırıldığı bir yerdir. Bu nedenle Jinwar, toplumdaki kadınların ihtiyaçlarına yanıt veren bir özgürleşme alanıdır.

Jinwar Kadın Köyü’nün kurulma fikri

Bir kadın köyü kurma fikri uzun yıllardır vardı. 2016 yılında Rojava’daki çeşitli kadın örgütleri ve girişimlerinden oluşan bir komite (Kongra Star, Özgür Kadınlar Vakfı, Jineolojî Komitesi ve Şehit Aileleri Komitesi dâhil) bu fikri hayata geçirmeye karar verdi.

İlk planlama aşamasının ardından Jinwar’ın inşaatı 25 Kasım 2016’da duyuruldu. Temel atma töreni ise 10 Mayıs 2017’de gerçekleştirildi. Aylarca süren çalışmalarla Jinwar, bölgeden ve dünyanın dört bir yanından gelen komşuların, arkadaşların ve misafirlerin yardımıyla inşa edildi. Köyün 25 Kasım 2018’deki resmi açılışından sonra da iş birliği devam etti ve derinleşti.

Köyde şu anda 30 kerpiç ev, ortak bir mutfak, “Dayika Ûweyş” okulu, çocukların oyun alanı, Jinwar Akademisi, “Şîfajin” sağlık ve şifa merkezi, “Aşnan” fırını, “Xwa Me” köy dükkânı, koyun ve tavuk kümesleri, meyve bahçesi, büyük “Sêve Demir (4 Ocak 2016’da Şırnak’ta katledildi)” meyve ağaçları bahçesi ve köy çevresindeki tarım arazileri bulunmaktadır. Bu nedenle Jinwar, kendisini küresel kadınların özgürlük ve onurlu yaşam mücadelesinin bir parçası olarak görmektedir.

Yapım sürecinin en başından bugüne kadar dünyanın çeşitli bölgelerinden ve ülkelerinden gelen kadınlarla canlı ve zengin bir etkileşim yaşandı. Bu kadınlar Jinwar ile deneyimlerini ve bakış açılarını paylaştılar, köyü ziyaret ettiler ya da dayanışma mesajları gönderdiler. Şu anda da Jinwar, dünya çapında çeşitli kadın örgütleri tarafından desteklenmektedir. (Ben de sattığım kitaplarımın bütün gelirini şimdiye kadar Jinwar Kadın Köyü’ne gönderiyorum.)

Jinwar’daki her kadının kendine ait bir hikâyesi vardır

Jinwar – Özgür Kadınlar Köyü’nde ilk kerpiç tuğla döşenmeden önce bile inşaat komitesi komşu köyleri gezerek mahalledeki kadınların önerilerini, fikirlerini ve ihtiyaçlarını sordu. İnşaat aşamasında yerel topraktan elle şekillendirilen tuğlalar kullanıldı; ağaçlar dikildi ve toprak bahçecilik ile tarım için hazırlandı.

Bölgenin dört bir yanından ve farklı ülkelerden birçok komşu, arkadaş ve misafir bu inşaat sürecine yardım etmek ve destek olmak için köye geldi. Jinwar’a gelip oradaki yaşamı deneyimlemek isteyen herkes gibi, onlar da birbirlerinin yaşamlarını, deneyimlerini ve hikâyelerini öğrenmek istediler.

Jinwar’a gelen her kadın, her çocuk, her misafir ve Jinwar’ın temas kurduğu her kadının kendine ait bir hikâyesi vardır. Bu hikâyeler, Jinwar kadınlarının ortak tarihine dair deneyimlerini ve bilgilerini zenginleştirmeye ve derinleştirmeye katkıda bulunuyor.

Kadının Kaleminden: Gül Güzel – 09.03.2026