Yılmaz Güney’in hüküm giydiği cinayet davası 50 yıl sonra AİHM’e taşındı: Yalan tanıklık iddiası
Yılmaz Güney’in 1976’da hüküm giydiği cinayet davası AİHM’e taşındı. Güney ailesinin avukatı, öldürülen hâkim Safa Mutlu’nun eşinin yalan tanıklık yaptığını ve Güney’in adil yargılanmadığını savundu.
Yönetmen, senarist ve oyuncu Yılmaz Güney’in Adana’nın Yumurtalık ilçesinde hâkim Safa Mutlu’yu öldürmekten hüküm giydiği dava, mahkûmiyet kararından 50 yıl sonra Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AİHM) taşındı.
Güney ailesi adına başvuruyu yapan Avukat Bişar Abdi Alınak, Güney’in meşru savunmada bulunduğunu ve siyasi müdahaleler nedeniyle adil yargılanmadığını savundu.
T24’ün ulaştığı mahkeme dosyasında, öldürülen hâkim Safa Mutlu’nun eşi Nuran Mutlu’nun 1976 yılında üçüncü bir kişiye yazdığı mektupta olayı görmediği halde tanıklık yaptığını itiraf ettiği öne sürüldü.
Alınak, mektubun Nuran Mutlu’ya ait olduğunu tespit eden üç kişilik bilirkişi heyetinin raporunu da AİHM’e sundu.
İç hukuktaki başvurular reddedildi
Türkiye’nin Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye kazanan ilk yönetmeni olan Yılmaz Güney, 1974 yılında Yumurtalık hâkimi Safa Mutlu’nun öldürülmesine ilişkin davada 1976 yılında mahkûm edilmişti. Güney, 1984 yılında Fransa’da hayatını kaybetmişti.
Güney’in eşi Fatoş Güney, kızı Güney ve oğlu Yılmaz Güney, avukatları aracılığıyla 2024 yılında davanın meşru savunma kapsamında yeniden görülmesi ve Safa Mutlu’nun mezarının açılarak incelenmesi talebiyle mahkemeye başvurdu.
Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesi, yargısal süreçlerin tamamlandığı ve meşru savunmanın yasal şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle talebi reddetti. Karara yapılan itiraz da üst mahkeme tarafından reddedildi.
Bunun üzerine Anayasa Mahkemesine (AYM) başvuran Alınak, yüksek mahkemenin 25 Aralık 2025 tarihli kabul edilemezlik kararının ardından dosyayı AİHM’e taşıdı.
Güney, dört kez saldırıya uğradığını söylemişti
1974 yılında Adana’nın Yumurtalık ilçesindeki Belediye Plaj Moteli’nin gazinosunda meydana gelen olay sırasında Yılmaz Güney, film çekimleri için ilçede bulunuyordu. Güney’in yanında eşi Fatoş Güney, dönemin Adana Belediye Başkanı Ege Bagatur, yönetmen asistanı Şerif Gören ve film ekibi vardı.
Güney, mahkemeye verdiği ifadede, gazinoda bulunduğu sırada arka masalardan kendisine yönelik küfürler duyulduğunu, ardından tanımadığı kişilerin üzerine yürüdüğünü anlatmıştı.
Üzerine gelen kişileri görünce masasındaki tabancayı aldığını belirten Güney, arkadaşlarının tabancayı elinden almaya çalıştıkları sırada silahın ateşlendiğini söylemişti.
Gazinodan otel bölümüne giden merdivenlere çıktığını ifade eden Güney, hâkim Safa Mutlu ve Yumurtalık Cumhuriyet Savcı Yardımcısı Tuncer Aslan’ın yakınları tarafından dört kez saldırıya uğradığını öne sürmüştü.
Güney, Mutlu’nun son olarak kendisine sandalyeyle saldırdığını ve bu sırada silahın ateşlendiğini belirtmişti.
Olay yerindeki tanıkların ifadelerinde de Safa Mutlu’nun Güney’in üzerine defalarca yürüdüğü ve silahın dördüncü saldırı sırasında ateşlendiği yönünde anlatımlar yer aldı.
Nuran Mutlu’nun mektubu mahkeme dosyasına girmişti
Safa Mutlu’nun eşi Nuran Mutlu, tanık ifadesinde eşinin Güney’in elindeki tabancayı almaya çalıştığı sırada Güney’in ateş ettiğini ileri sürmüştü.
Ancak mahkeme dosyasında Nuran Mutlu’nun soruşturma ve kovuşturma aşamalarındaki ifadeleri arasında çelişkiler bulunduğu belirtildi.
Güney’in avukatları, yargılama sırasında Nuran Mutlu’nun Osman Ö. isimli bir kişiye yazdığı 10 Ocak 1976 tarihli mektubu mahkemeye sundu. Üç kişilik bilirkişi heyetinin 12 Mart 1976 tarihli raporunda, mektubun ve zarfın üzerindeki yazıların Nuran Mutlu’ya ait olduğu tespit edildi.
Mektupta şu ifadeler yer alıyordu:
“O zamanlar keşke hadiseyi görmediğimi söyleseydim, şimdi çok iyi olacaktı. Ama o anda çocuğumun menfaati için şuursuzca söyledim. İşin içinde biliyorsun ayrıca o anarşist köpeğin mahkum edilmesinde bir zorunluluk kabul ettiğim için o şekilde konuştum. O zamanlar doğruyu söyleyip işin başında bu davanın dışında kalsaydım çok iyi olurdu.”
Mahkeme mektubu delil olarak kabul etmedi
Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesi, gerekçeli kararında mektubun Nuran Mutlu’nun olayı görmediği halde görmüş gibi ifade verdiği anlamına gelebileceğini kabul etti.
Ancak mahkeme, mektubun eşini kaybeden, çocuğunun geleceğini düşünen ve davanın uzaması nedeniyle yeni bir hayat kurma girişimi geciken bir annenin “sızlanması” olarak da değerlendirilebileceğini belirtti.
Mahkeme, mektubun bir pişmanlık ifadesi olarak kabul edilmesi halinde dahi delil niteliği taşımadığı sonucuna vardı.
Bilirkişi raporu: Atış yukarıdan aşağıya yapılmış olamaz
AİHM’e yapılan başvurunun önemli dayanaklarından birini de dönemin adli tıp ve kriminalistik raporları oluşturdu.
Otopsi raporuna göre Safa Mutlu, sağ gözünden giren ve başının sağ frontal bölgesinden çıkan kurşunun yol açtığı beyin kanaması nedeniyle hayatını kaybetti.
Alınak, Güney’in saldırıya uğradığı sırada aralarındaki boy farkı ve üzerinde bulunduğu merdiven basamağı nedeniyle Mutlu’dan en az 80 santimetre yüksekte olduğunu, otopsi raporunda ise kurşunun aşağıdan yukarıya doğru girdiğinin tespit edildiğini belirtti.
Dönemin Polis Enstitüsü Kriminalistik Öğretmeni Ertuğrul Korhan tarafından mahkemenin talebi üzerine hazırlanan bilirkişi raporunda şu değerlendirmeye yer verilmişti:
“Balistik ve geometrik incelemede atışın yukarıdan aşağıya doğru olamayacağı (Maktul ile Sanık Yılmaz Güney arasında seviye farkından) tespit edilmiştir.”
Raporda ayrıca atışın Safa Mutlu ile aynı seviyede bulunan üçüncü bir kişi tarafından yapılmış olabileceği belirtilmiş, kafatasındaki kurşun giriş deliğinin geometrik biçiminin incelenmesi önerilmişti.
Safa Mutlu’nun mezarının açılması talep edildi
Alınak, dönemin Adli Tıp Müessesesinin de Safa Mutlu’nun kafatasının incelenmesi gerektiğini bildirdiğini hatırlattı.
Mahkemenin bu incelemenin yapılabilmesi için Mutlu’nun nereye defnedildiğini sorması üzerine Nuran Mutlu’nun avukatlarının mahkeme heyetinin reddini talep ettiğini belirten Alınak, talebin kabul edilmemesine rağmen mezarın açılmadığını kaydetti.
Söz konusu incelemenin davanın seyrini değiştirebilecek önemde olduğunu vurgulayan Alınak, “Geometrik ve balistik tespit yapılmadan olayın oluşu açıklanamamaktadır” dedi.
Güney ailesinin avukatı, olayın bütün yönleriyle aydınlatılabilmesi için Safa Mutlu’nun mezarının açılması talebini AİHM’e de iletti.
Şerif Gören’in ifadeleri de başvuru dosyasında
Olay sırasında sağ el parmağından yaralanan yönetmen Şerif Gören’in ifadeleri de AİHM’e sunulan başvuru dosyasında yer aldı.
Gören, ilk ifadesinde denizde yüzdüğü sırada bir kurşunun parmağına isabet ettiğini söylemiş, daha sonra ise Yılmaz Güney’in elinden tabancayı almaya çalışırken yaralandığını belirtmişti.
Alınak, Gören’in ilk ifadesini olayın film çekimlerine engel olabileceği endişesiyle verdiğini, daha sonraki ifadesinin Fatoş Güney ve diğer tanıkların anlatımlarıyla örtüştüğünü kaydetti.
Buna rağmen mahkemenin Gören’in olay sırasında denizde bulunduğu yönündeki ilk anlatımını esas aldığını belirten Alınak, bu durumun yargılamadaki çelişkilerden biri olduğunu ifade etti.
Mahkeme, Güney’in haksız tahrike maruz kaldığını kabul etmişti
Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 1976 tarihli gerekçeli kararında Safa Mutlu’nun Güney’in üzerine yürüdüğü, göğsüne yumruk attığı, küfrettiği ve ardından sandalye ile vurduğu kabul edilmişti.
Mahkeme, Mutlu’nun eylemlerini Türk Ceza Kanunu’nun ilgili maddesi uyarınca haksız tahrik olarak değerlendirmişti.
Ancak mahkeme, Güney’in maruz kaldığı haksız tahrik sonucunda Safa Mutlu’yu kasten öldürdüğüne hükmetmişti.
Güney, hâkim Safa Mutlu’yu görevi nedeniyle öldürmek ve ruhsatsız silah taşımak suçlarından mahkûm edilirken cinayeti kendisinin işlediğini öne süren Abdullah Bütün, soruşturmayı yanlış yola sevk etmek suçundan ceza almıştı. Şerif Gören ise yalan tanıklık suçlamasından beraat etmişti.
‘Silahını bilinçli olarak ateşlediğini gören tek bir tanık yok’
AİHM’e yapılan başvuruda, Güney’in sandalye darbesi sonucunda silahının istemsiz biçimde ateşlendiği ve öldürme kastının bulunmadığı savunuldu.
Alınak, Güney’in silahını bilinçli olarak ateşlediğini gören herhangi bir tanık bulunmadığını, aksi durumda dahi uğradığı saldırının şiddeti göz önünde bulundurularak meşru savunma koşullarının değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Yargılamaya siyasi müdahalelerde bulunulduğunu öne süren Alınak, meşru savunmada sınırın aşılması ihtimalinin dahi mahkeme tarafından tartışılmadığını kaydetti.
Alınak, bilirkişi raporlarının ve tanık ifadelerinin yeniden değerlendirilmesiyle mahkûmiyet kararının dayanaklarının ortadan kalkabileceğini savundu.
‘Gerçeğin ortaya çıkarılması Safa Mutlu’nun yakınlarının da hakkı’
T24’e konuşan Avukat Bişar Abdi Alınak, Yılmaz Güney’in yıllardır “hâkim katili” olarak gösterilerek itibar suikastına uğratıldığını belirtti.
Türkiye’deki yargı mercilerinin bilimsel delillerle ortaya çıkabilecek gerçeklerle yüzleşmekten kaçındığını savunan Alınak, olayın aydınlatılmasının Safa Mutlu’nun yakınları açısından da önemli olduğunu vurguladı.
Davanın Kürt kimliğine yönelik önyargılardan bağımsız değerlendirilemeyeceğini ifade eden Alınak, toplumsal barışın ve Kürt sorununun çözümünün tartışıldığı bir dönemde geçmişteki yargı kararlarıyla yüzleşilmesi gerektiğini söyledi.
Alınak, “Yılmaz Güney gibi büyük bir devrimcinin ve sanat insanının hakkını savunmak için süreci Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine taşıma zorunluluğunda bırakan yargısal yaklaşımı, bu yaklaşımın sorumlularını ve iç hukuktaki adalet arayışımızı sonuçsuz bırakan bu kararı teraziden kaçanları kamuoyunun ve vicdanının takdirine bırakıyoruz” dedi.(T24)




















































