“Sosyal Demokrasinin Hali Pür Melali”

Marksist Teori Dergisi’nin 23. sayısı çıktı

Marksist Teori Dergisi yeni yayınlanan 23. sayısında “Sosyal Demokrasinin Hali Pür Melali” dosyasıyla CHP’den Yeni Parti’ye uzanan burjuva siyaset serüveni mercek altına alıyor.

Marksist Teori Dergisi’nin Eylül-Ekim 2026 tarihli 23. sayısı okurlarıyla buluştu. “Sosyal Demokrasinin Hali Pür Melali” dosya başlığıyla çıkan dergide, CHP’den Yeni Parti’ye uzanan burjuva siyaset serüveni farklı başlıklar altında ele alınıyor.

İbrahim Çiçek’in kaleminden çıkan “CHP Az Gitti Uz Gitti Bir de Baktı ki” başlıklı yazıda CHP/Yeni Parti siyasal geleneğinin ağırlıklı olarak son çeyrek yüzyıllık tarihi analiz ediliyor. Türkiye’de kendisini genellikle “ortanın solu”, “demokratik sol” veya “sosyal demokrat” olarak ortaya koyan bu siyasal fenomenin Deniz Baykal’dan Kılıçdaroğlu’na ve oradan Özgür Özel-Ekrem İmamoğlu temsillerine uzanan serüveni, iç krizleri, bölünmeleri, burjuva partilerin pragmatist ve çıkara dayalı ilişkileri temelinde ele alınıyor.

Yeliz İsyan imzalı “CHP’den Yeni Parti’ye Devlet ve Sınıf İlişkileri” başlıklı yazı ise ağırlıklı olarak mutlak butlan kararı ve CHP’nin bölünmesiyle siyaset sahnesine çıkan Yeni Parti’ye odaklanıyor. CHP’nin tarihsel gelişimi ışığında sosyal demokrasiyi ele alan yazısında İsyan, “Yeni Parti’de değişen ne?” sorusuna partinin program ve tüzüğünden hareketle yanıtlar vererek onun burjuva sınıf partisi karakterini ortaya koyuyor.

“Sosyal Demokrasiyi Yalıtmak Nedir, Nasıl Olur?” başlıklı yazıda ise İnan Özgür, Yeni Parti olgusu somutunda devrimci strateji ve taktiğin temel konusu olan ittifaklar ve yalıtma anlayışını marksist leninist komünistler açısından ele alıyor. Yazar, devrimci stratejide yer alan sosyal demokrasinin yalıtılma sorununun hangi somut uğraklardan geçeceğinin nesnel siyasi gerçekliğe dayalı devrimci politika düzleminde tayin edileceği fikrinden hareket ederek komünistlerin sosyal demokrasiye dair taktiklerini stratejik görüş açısıyla temellendiriyor.

Dosyanın son yazısı ise Nazım Kayalar’a ait “Emekçi Solun Devrim İddiası(zlığı) ve Burjuva Sola Yedeklenme Sorunsalı” yazısı. Kayalar, emekçi sol hareketin dün CHP’yle kurduğu sorunlu ilişkinin bugün Yeni Parti’yle kurulması konusunu emekçi soldan kimi güçlerin somut tutum ve açıklamaları ışığında eleştirel temelde ele alıyor.

“UZLAŞI SÜRECİ, ANLAŞMALAR, YENİ DÖNEM”

Dergide dikkat çeken yazılardan biri de Kürt ulusal demokratik hareketiyle sömürgeci devlet arasında süren uzlaşı ve anlaşma sürecini analiz eden “Uzlaşı Süreci, Anlaşmalar, Yeni Dönem” başlıklı yazı. Faşist şeflik rejiminin “Terörsüz Türkiye” adıyla kodladığı süreç kapsamında çıkarılan “çerçeve yasa” sürecini takiben yaşanan gelişmelere odaklanan yazı da sürece dair şu vurgular dikkat çekici: “Uzlaşı sürecinde yapılan anlaşmaların Bakur ve Medya Savunma Alanları’nda gerilla kuvvetinin dağıtılmasını, Rojava’da devrimin başlıca kazanımlarının yitirilmesini getiren sonuçlarının, Kürt ulusal demokratik hareketinin yeni tasfiyeci ideolojik-politik çizgisinin propagandasıyla beraber, halkların, emekçilerin ve ezilenlerin devrimci yolunu güçlü bir tasfiyeci basınca maruz bırakacağı bellidir.”

Faşist sömürgeci Türk burjuva devletinin ve ABD başta olmak üzere batılı emperyalistlerin yeni döneme ciddi bir avantajla girdiklerinin tespit edildiği yazıda, bölgede halkçı demokratik nitelikteki büyük bir silahlı devrim ocağının söndüğü tespiti yapılırken, işçi sınıfı ve ezilen halklar adına bunun yaratacağı ciddi dezavantaja dikkat çekiliyor.

SKM Genel Sözcüsü Tanya Kara ile kadın cinayetleri ve “şüpheli kadın ölümleri”ne karşı mücadele üzerine yapılan röportaj; Hitler faşizmine karşı Fransa’daki antifaşist direnişte özellikle mülteci halklar arasında verdiği mücadeleyle sembolleşen Ermeni komünist Manuşyan ve diğer direnişçi kadın ve erkeklerin yaşam öyküleri; son olarak “Doğuşunda İslam Dini Kimindi?” başlığıyla İslam’ın doğuş sürecini dönemin coğrafi ve sosyo-politik koşulları altında ele alan yazılar da dergideki diğer konu başlıklarını oluşturuyor. (etha)