NATO Ankara Zirvesi: Geçici birlik | Ziya Ulusoy

Trump ABD’sinin NATO’yu dağıtmayacağı ve Ankara Zirvesi’nde devam edeceği onaylansa da, ittifakın başlıca güçleri arasındaki birliğin kalıcı değil, geçici olacağı görülüyor...

NATO Ankara zirvesi, Trump’ın 2.döneminde gerçekleşiyor. 1. döneminde Trump AB’li müttefiklerini aşağılamış, silahlanma ve savaş harcamalarını bütçelerinin %2’ne çıkarmalarını dayatmış, sonuçta NATO içi ilişkiyi krize sokmuştu. Macron vurgulamıştı:“NATO’nun beyin ölümü gerçekleşti”!

Biden, NATO’yu, dolayısıyla ABD-AB stratejik militarist ittifakını yeniden onardı. Dahası Obama’nın 2014’te kotardığı kanlı faşist darbeden sonra Ukrayna vekalet savaşını örgütledi. Trump’a önemli bir avantaj bıraktı: ABD emperyalizminin stratejik rakibi Çin’in müttefiki Rusya’nın “ dişlerini söktü”.

Fakat avantajı önemsemeyen Trump 2.döneminde tırmandırdığı ticaret savaşlarını yalnızca Çin ve Rusya’ya değil, AB’li emperyalistlere karşı da uyguladı. Yetinmedi. NATO’lu müttefikleri Kanada ve Danimarka’ya ilhak santajında bulundu. Halihazırdaki Avrupa emperyalist yönetimlerine karşı neofaşist partilerin yönetime gelmesini teşvik etti. Bu son iki başlık, Avrupalı emperyalistlerin “bağımsızlık”larını ihlaldi ve parya devletlere yapılana benzer aşağılamaydı.

Trump’ın NATO üyesi Avrupa emperyalitlerine son eleştirisi İran’la savaşta yeterince destek vermedikleri oldu.

Bu duruma rağmen Avupalı emperyalistler, ABD’den kopmama ve NATO’da birlikte yeralma politikasını sürdürdüler. Öncesinde 5’li toplantıda ABD ile NATO’da birarada kalmada anlaşan Avrupalı emperyalistler, bu politikayı Ankara Zirvesi’nde onaylatma kararı aldılar.

Ankara Zirvesinin NATO’nun bu iki emperyalist gücün savaş ittifakı olarak sürmesini onaylayan rol oynayacağı görülüyor.

Önceleyen tartışmaların gösterdiği gibi, NATO içindeki ülkelerin askeri gücünü, silahlanma ve savaş kabiliyetini geliştirmede dönüm noktasına Ankara zirvesi denk geliyor. Askeri bütçelerini genel bütçenin %3.5’una yükseltme eğilimi AB devletlerinin yöneticilerince genel kabul görüyor. Başta Almanya olmak üzere diğer AB üyesi devletler savaş sanayini geliştirmeyi benimsedi ve zirvede bu onaylanacak. Uzun süreli tam bir durgunluk içindeki Avrupa kapitalizminin krizi bu yolla aşma beklentisine de yolaçmış durumda. Özellikle İran’la savaş pratiğinden derslerle, Avrupa emperyalistlerinin , savaş sanayini geliştirmeyi, sibernetikten, novigasyona ve yapay zekaya, balistik füzelerden SİHA’lara uzanan yelpazeyi kapsayacak genişlikte ele aldıkları basına da sızdırılıyor.

Ankara Zirvesi boyunca savaş sanayii fuarı da kuruluyor. Silah tekelleri satış anlaşmalarıyla fuarı değerlendirecekler. Zirveye katılacak Trump, öncesinde Erdoğan rejimine F-35 savaş uçakları yasağını kaldıracağı sinyalini verdi. Merz ve diğer liderlerin “stratejik ortaklık” payesi vermeleri, Türkiye ordusunun savaş kabiliyetini NATO’da daha çok değerlendirmek, ortak savaş sanayi üretimini geliştirmek gerektiği açıklamalarıyla birleştiğinde, ABD ve Avrupa emperyalistlerinin Erdoğan-Bahçeli faşizmine daha çok sarılacakları, rejime Batılı emperyalistler nezdinde “meşruiyet”i daha fazla kazandıracakları anlaşılıyor.

Çapayı yeniden ABD emperyalizminin yanına demirleyen Erdoğan faşizmi, buradan aldığı güçle iktidarını kalıcı kılmaya çalışıyor.

Erdoğan İslami kitleye ajitasyon amacıyla İsrail’in Filistinli soykırımına karşı çıkıyor görünse de , İran savaşında övgüsüne mazhar olduğu Trump, Gazze köleci Barış Kurulu’nda yerverdiği Erdoğan’ın İbrahim Anlaşması’ına Netanyahu ve Arap gerici liderlerinin yanında yeralmasını dayatıyor. Emperyalizmden “meşruiyet”in bu diyetini Erdoğan’ın ödeyeceğine şüphe yok.

Avrupalı emperyalistler, Rusya’yı çevreleme ve yıpratmanın aracı olarak Ukrayna’ya iki yıl boyunca her yıl için 70’er milyar dolar savaş yardımı yapacakları üzerine anlaştılar. Ankara Zirvesi’nde onaylanacak. Bu, Trump’ı NATO’da birliği sürdürmeye iknanın aracı da.

Zirve öncesi tartışmalarda, Avrupa devletleri askeri güçlerinin savaş kabiliyetini yükseltmek vurgusu önemli yer tutuyor. Önümüzdeki süreçte Avrupalı emperyalistlerin kendibaşlarına veya NATO’yla savaş operasyonlarına daha etkili ve daha çok katılacaklarını gösteriyor.

Trump’ın savaş bakanı Hegseth, NATO’nun bugün 3.döneme , kuruluş aşamasındaki 1. dönemdekine benzer savaş zırhını giymesi, NATO üyesi devletlerin bu sorumluluğu üstlenmeleri gerektiğini vurguladı. Bu açıklama, Trump ABD’sinin NATO’yu dağıtmayacağının belirtisi. Fakat Ankara Zirvesi’nde bu birliğin devam edeceği onaylansa da, ABD emperyalizminin dünya hakimiyetini korumak için savaşçı politikası, kaçınılmaz olarak ticaret/gümrük savaşlarını şiddetlendirecek, savaş alanlarındaki anlaşmazlıklar müttefik değişikliklerine yolaçacktır. Savaş kabiliyeti yükseltilecek NATO’nun başlıca güçlerinin birliğinin kalıcı değil geçici olacağı görülüyor.

Seçtiklerimiz: Ziya Ulusoy – Yeni Özgür Politka – 27.06.2026