Mannheim’da hafızaya saldırıya dayanışma yanıtı

Mannheim’da Nazi dönemi zorla kısırlaştırma mağdurlarına adanan anıta yapılan saldırının ardından belediye, demokratik kurumlar ve sivil toplum harekete geçti. Tahrifat kısa sürede temizlenirken, olay hafızanın korunmasının önemini bir kez daha gündeme taşıdı.

Haber-Yorum: Enver ENLİ (Mannheim)

Mannheim’da Nazi döneminin zorla kısırlaştırma mağdurlarına adanan anıta yapılan saldırının ardından kentte geniş bir dayanışma örneği sergilendi. Anıt üzerindeki “Zorla kısırlaştırma bir suçtur” ifadesine yapılan müdahale, yalnızca bir vandallık eylemi olarak değil, demokratik hafızaya ve anma kültürüne yönelik bir saldırı olarak değerlendirildi.

Olay, gazeteci ve fotoğrafçı Enver Enli’nin anıtı görüntülediği sırada ortaya çıktı. Anıttaki yazıya siyah boyayla eklenen “değildir” ifadesiyle, Nazi dönemindeki zorla kısırlaştırma uygulamalarını mahkûm eden mesaj tersine çevrilmeye çalışıldı.

Enli’nin durumu belgeleyerek ilgili kurumlara bildirmesinin ardından Mannheim Belediyesi ve çeşitli kurumlar hızla harekete geçti. Şehir hizmetleri bilgilendirildi, kamuoyu haberdar edildi ve anıttaki tahrifat kısa süre içinde temizlendi.

Demokratik kurumlar sessiz kalmadı

Olayın ardından belediye meclisi üyeleri, kültür çevreleri ve demokratik kurumlar saldırıya tepki gösterdi. QuerKultur-KulturQuer Başkanı Gisela Kerntke, olayın kamuoyuna taşınmasının önemine dikkat çekerken, yayıncı Ulrich Welhöfer yaşananları “öfke verici” olarak değerlendirdi.

En sert tepkilerden biri ise uzun yıllardır Nazi döneminin mağdurlarına ilişkin çalışmalar yürüten AK-Justiz Mannheim’dan geldi. Kurum tarafından yapılan açıklamada, saldırının Mannheim’da zorla kısırlaştırılan yaklaşık 1900 kurbanla alay etmek anlamına geldiği belirtildi.

Açıklamada ayrıca, olayın yalnızca geçmişin mağdurlarını hedef almadığı, aynı zamanda faşizm karşıtı demokratik anma kültürüne yönelik bir saldırı olduğu vurgulandı.

“Saldırıya uğrayan hafızaydı”

AK-Justiz Mannheim, anıt alanlarının sürekli saldırı tehdidi altında bulunduğunu belirterek eğitim ve anma çalışmalarının önemine dikkat çekti. Kurum, tarihsel gerçeklerin görünür kılınmasının ve yeni kuşaklara aktarılmasının her zamankinden daha önemli hale geldiğini ifade etti.

Değerlendirmelerde, saldırının hedefinin yalnızca anıtın fiziksel varlığı olmadığına işaret edildi. Asıl hedef alınanın toplumsal hafıza, insan onuru ve geçmişten çıkarılan dersler olduğu vurgulandı.

Hafıza mücadelesi sürüyor

Olayın ardından polise suç duyurusunda bulunuldu. Anıt temizlenerek yeniden eski haline getirildi. Ancak yaşananlar, Avrupa’da aşırı sağın yükseldiği ve tarihsel gerçeklerin giderek daha fazla tartışma konusu haline geldiği bir dönemde hafıza çalışmalarının önemini yeniden gündeme taşıdı.

Mannheim’daki gelişme, yalnızca bir saldırının giderilmesi olarak değil, demokratik kurumların, sivil toplumun ve duyarlı yurttaşların ortak refleksiyle verilen bir yanıt olarak değerlendiriliyor.

Bugün anıt yeniden yerinde duruyor. Geriye ise yalnızca silinmiş bir tahrifat değil, hafızanın sahipsiz olmadığını gösteren güçlü bir dayanışma örneği kalıyor.