Sigara tütününde plastik ve PVC tespit edildi: Kanko konuyu Meclis’e taşıdı

Yeni Parti Milletvekili Mühip Kanko, sigara tütününde mikroplastik ve PVC tespit edilmesini Meclis gündemine taşıyarak hükümete denetim çağrısında bulundu.

Avrupa Demokrat Haber Merkezi

Türkiye’de satılan sigaraların da aralarında bulunduğu ürünlerde mikroplastik tespit edilmesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda gündeme geldi. Yeni Parti Kocaeli Milletvekili Prof. Dr. Mühip Kanko, 11 Kasım 2026 tarihinde yaptığı konuşmada araştırma sonuçlarına dikkat çekerek sigara üretimi, paketlenmesi ve satışına ilişkin denetimlerin artırılmasını istedi.

Sigaranın bilinen zararlarına yeni bir sağlık tehdidinin eklendiğini belirten Kanko, Türkiye’de erkeklerde akciğer kanseri görülme sıklığının dünyadaki en yüksek düzeyde olduğuna dikkat çekti. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu ile Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya seslenen Kanko, sigaraların içeriklerinin bağımsız laboratuvarlarda incelenmesini ve sonuçların kamuoyuyla paylaşılmasını talep etti.

88 sigara örneğinin 83’ünde mikroplastik bulundu

Environmental Pollution adlı bilimsel dergide 1 Haziran 2026 tarihinde yayımlanan araştırmada, 18 ülkeden temin edilen 88 farklı sigara paketinin tütünleri incelendi. Araştırma sonucunda örneklerin 83’ünde mikroplastik bulundu. İncelenen örneklerde toplam 988 mikroplastik parçacığı tespit edilirken dünya genelindeki ortalama yoğunluk, bir gram tütünde 7,2 parçacık olarak hesaplandı. ScienceDirect+2

Araştırmada en yüksek mikroplastik yoğunluğu, bir gram tütünde yaklaşık 30 parçacıkla Bosna-Hersek’te görüldü. Türkiye ise gram başına yaklaşık 19 parçacıkla araştırmaya dahil edilen ülkeler arasında ikinci sırada yer aldı. Türkiye’yi Finlandiya, Karadağ, İsveç ve Letonya izledi. Diken+1

Araştırma sonuçlarına dikkat çeken Kanko, sigara tüketen milyonlarca kişinin karşı karşıya olduğu olası ek sağlık risklerinin araştırılması gerektiğini söyledi.

Sigara tütününde PVC, naylon ve polyester de bulundu

İncelenen örneklerde farklı plastik türlerine rastlandığını belirten Kanko, araştırmada polietilenin yüzde 37, polipropilenin yüzde 23, PET/polyesterin ise yüzde 22 dolayında olduğunu aktardı. Bunların dışında naylon, PVC, polikarbonat ve akrilik gibi plastik türlerinin de tespit edildiğini söyledi.

Kanko, Meclis konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

“Vatandaş tütün içtiğini sanıyor, meğer plastik yakıp içine çekiyormuş! Sigara içen milyonlarca insanın maruz kaldığı tehlikenin boyutunu düşünün. İncelenen örneklerde polietilen yüzde 37, polipropilen yüzde 23, PET/polyester ise yüzde 22 oranında tespit edilmiş. Üstelik naylon, PVC, polikarbonat ve akrilik gibi farklı plastik türlerine de rastlanmış.

Peki, bütün bunlar ne anlama geliyor? İnsanlar zaten sigaranın kanser başta olmak üzere çok sayıda hastalığa yol açtığını biliyor. Şimdi bir de tütünün içerisinde mikroplastiklerle karşı karşıyayız. Türkiye, erkeklerde akciğer kanseri görülme sıklığı ve buna bağlı ölüm oranlarında dünyada ilk sıralarda yer alıyor. Bu tablo karşısında yetkililer daha neyi bekliyor?”

Türkiye erkeklerde akciğer kanserinde dünya birincisi

Kanko’nun dikkat çektiği akciğer kanseri verileri de Türkiye’deki halk sağlığı sorununun boyutunu ortaya koyuyor.

Dünya Sağlık Örgütüne (DSÖ) bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansının (IARC) 2022 yılı verilerine göre Türkiye, erkeklerde yaşa göre standartlaştırılmış akciğer kanseri görülme sıklığı ve ölüm oranında dünyada ilk sırada bulunuyor. Erkeklerde her 100 bin kişide yaklaşık 68 yeni akciğer kanseri vakası görülürken ölüm oranı 66,3 olarak hesaplanıyor. PubMed Central (PMC)+1

“Sağlık Bakanı ve Tarım Bakanı bu skandalın hesabını vermeli!”

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu ile Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya çağrıda bulunan Kanko, sigara üretimi ve satışına ilişkin denetim mekanizmalarının yeterliliğini sorguladı.

Türkiye’de faaliyet gösteren sigara şirketlerinin ürünlerinin hangi yöntemlerle denetlendiğinin açıklanmasını isteyen Kanko, iki bakana şu soruları yöneltti:

“Sayın İbrahim Yumaklı’ya soruyorum: İnsan sağlığını doğrudan ilgilendiren bu tablo karşısında Tarım ve Orman Bakanlığı nerede? Sigara üretiminden paketlemeye kadar bu ürünleri kim, nasıl ve hangi sıklıkla denetliyor? Türkiye’de satılan sigaraların içerikleri bağımsız laboratuvarlarda inceleniyor mu? Mikroplastik tespit edilen ürünler hakkında hangi önlemler alınıyor?

Sayın Kemal Memişoğlu’na da soruyorum: Vatandaşın soluduğu bu zararlı maddelerin sağlık üzerindeki etkilerini araştırmak için Bakanlığınızın yürüttüğü bir çalışma var mı? Halk sağlığını korumak için hangi adımları atacaksınız?

Vatandaşın sağlığını korumak devletin görevidir. Şirketlerin kar hırsına, denetimsizliğe ve ihmale halk sağlığını kurban edemezsiniz! Bu ülkede insan sağlığı ne zaman ranttan ve ihmalkarlıktan daha değerli olacak?”

Sigara şirketlerine yönelik denetim çağrısı

Türkiye’deki sigara pazarında Philip Morris Türkiye (Philip Morris International), British American Tobacco (BAT), Japan Tobacco International (JTI) ve Imperial Tobacco (Imperial Brands) gibi uluslararası şirketler faaliyet gösteriyor.

Sigara üretiminin büyük bölümünün bu şirketler tarafından gerçekleştirildiği pazarda, tütünün üretiminden işlenmesine, paketlenmesinden satışına kadar geçen süreçlerin denetlenmesi gerektiği vurgulanıyor.

Kanko, araştırma sonuçları karşısında sigara şirketlerinin üretim süreçlerinin ve kullanılan malzemelerin bağımsız laboratuvarlar aracılığıyla incelenmesini istedi.

“Halk sağlığını korumak sözle değil, etkin denetimle olur”

Sigara ürünlerinde mikroplastik ve diğer zararlı maddelerin tespitine yönelik kapsamlı, bağımsız ve düzenli laboratuvar analizleri yapılması gerektiğini belirten Kanko, sonuçların kamuoyuyla paylaşılması çağrısında bulundu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın halk sağlığına ilişkin açıklamalarını da hatırlatan Kanko, sözlerini şöyle tamamladı:

“Sayın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ‘İnsanımızı zehirlemeye asla müsaade etmeyiz’ diyor. Peki, Türkiye’de satılan sigaraların da aralarında bulunduğu örneklerde mikroplastik tespit edilmesi karşısında hükümetiniz ne yapıyor? Vatandaşın sağlığını korumak sözle değil, etkin denetimle olur. Sağlık Bakanlığı ve Tarım Bakanlığı bu konuda kamuoyuna açıklama yapmalı, gerekli incelemeleri başlatmalıdır.”

Araştırmacılar ise sigara tütününde bulunan plastik parçacıklarının yanma sırasında ortaya çıkarabileceği zararlı bileşiklerin ek bir sağlık riski oluşturabileceğine dikkat çekiyor. Bununla birlikte araştırma, mikroplastiklerin sigara dumanıyla insan vücuduna hangi miktarlarda geçtiğini veya doğrudan hangi hastalıklara yol açtığını ölçmüyor. PubMed+1

Editoryal not: Haberdeki araştırma verilerini kontrol ettim. Önemli bir ayrıntıyı düzelttim: Bir gram tütünde 19 mikroplastik, dünya ortalaması değil, Türkiye örneklerinde bildirilen değerdir. Genel ortalama 7,2’dir. Ayrıca araştırma, adı geçen dört şirketin tüm ürünlerinde mikroplastik bulunduğu anlamına gelmiyor.

Tags: Mühip Kanko