Ozan Ata Canani anısına | Ali Çarman

Bu yıl Türkiyeli işçilerinin Almanya’ya gelişlerinin 65.yılı. İnanılmaz deney ve tecrübeler, yaşanmışlıklarla dolu bu tarihte çok sayıda güzel insan aramızdan bedenen ayrıldı. Bu güzel insanlardan birisi de Ozan Ata Canani.

İkinci kuşak Valiz Çocukları olarak tarif edilenlerdendi. Çok küçük yaşlarda okullarında ve sevdiklerinden koparılıp gelen çocuklar-gençler kendi ailelerinden daha fazla zorluklarla karşılaştılar. Bir okul bitirmek, meslek sahibi olmak için kılı kırk yarmak gerekiyordu. Ve valiz çocukları-işçi çocukları da öyle yaparak kendilerini ve yeteneklerini ispat ettiler.

Bunlardan bir örnek olan ve 1963 K.Maraş/Andırın doğumlu Canani, 1975 yılında işçi çocuğu olarak Almanya’ya geldi ve hayat kavgasını ‘yaban’ ellerde sürdürdü. Ekmek aslanın ağzındadır sözü Almanya’ya getirilmiş işçi çocukların karşılaştıkları zorlukları anlatmaya yeterli gelir!

1980’lerin başında göçmen bir işçi çocuğu olarak sanatla ilgilenmek, müzik çalışmalarını ‘yeni yurdunda’ Almanca okuyarak söylemek büyük bir cesaret örneğidir. Bir yandan düğünlere çıkarak ekmek parası kazanmaya çalışan Canani, diğer yandan bağlama çalmayı kendi başına öğrenerek, şarkı sözleri yazarak Ozan mahlası almanın sorumluluğu ve bilgeliği ışığında toplumsal sorunları kendince işlemeye başladı.

Mahzuni Şerif, Aşık Nurşani ve Cem Karaca ile birlikte birçok etkinlikte genç yaşta sahne alarak isim yaptı. O yıllarda en bilindik eseri Deutsche Freunde-Alman Dostlar’dır. 1980 yılında düzenlediği ‘’Demokratischer Lieder- Demokratik Türküler’’ adlı çalışması birincilik kazanır.

Bir röportajında Max Frisch’in ‘’ Biz işçi çağırdık, gelenler insan oldu’’ sözünü duyar duymaz bununla ilgili bir türkü yazmaya karar vermiştim.” der. Almanca şarkılarıyla göçmen (Türkiyeli) işçilerin hayat mücadelesini anlatmaya çalışan Canani aynı zamanda Anadolu kültürünün de elçiliğini yapmıştır. Bir yanıyla Aşıklık geleneğini sürdüren Ozan ilk albümünü ancak 2021 yılında çıkarır.

İlk yıllarda Almanca sözlü şarkılar okuması küçümsenir, garipsenir! Daha sonraki yıllarda ise garipsemenin yerini büyük saygınlık almaya başlar. Büyük bir inanç ve sabırla çalışmalarını sürdüren Ata Canani Köln’de verilen 15 bin euro değerindeki Holger Czukay pop müzik ödülüne layık görülür.

Göçün 60.yılı etkinlikleri çerçevesinde: farklı kuşaklardan ve müzik tarzlarından sanatçılardan(Eko Fresh, Erci E, Sema Moritz, Ali Baran ve Ata Canani) oluşan ve yönetmenliğini Nedim Hazar’ın yaptığı ‘’Deutschlandlieder-Almanya Türküleri’’ belgesel film ve konserlerinde yer alan Ozan Ata Canani, geçirdiği ani bir rahatsızlık sonucu 13.11.2026 tarihinde erken yaşta hayata gözlerini kapadı.

Güleç yüzlü Ozan Ata Canani, paylaşımcı ve mütevazılığıyla bizlerden biriydi. Kendisini hep işçi ve emekçilerin yanında gördü. “Gurbeti, özlemi, hasreti ve işçilerin çalışma koşullarını anlatıyorum” dedi. Sevenleri onu dinlemeye ve gönüllerinde yaşatmaya devam edecek. Anısına saygıyla…

Tags: Ali Çarman, Ozan Ata Canani