Makaleler

Published on Kasım 15th, 2026

0

Azınlıkların çoğunluk toplumu içindeki yeri ve psikolojik etkileri | Cumali Yağmur


Bugünkü yazımda çoğunluk kültürünün azınlıklar üzerindeki etkilerine değineceğim. Çoğunluk kültürü; azınlıklar üzerinde sosyolojik, psikolojik ve kültürel boyutlarda çok ağırlıklı sonuçlar doğurur. Bu etkileşim; çoğunluğun azınlığa karşı tutumuna, yasal mevzuata ve azınlık grubunun kendi kimliğini koruma derecesine bağlı olarak farklı şekillerde gelişir ve egemen kültür içinde yaşayan azınlıklar üzerinde derin psikolojik etkiler yaratır.

Azınlıklar her dönemde çoğunluk toplumu içinde kendilerini sürekli ezik hissederler. Azınlık kültürü toplumda kabul görmediği gibi devamlı aşağılanır ve hor görülür. Toplumdaki her olumsuz olaydan azınlıklar sorumlu tutulur; gidişattaki her türlü olumsuzluk azınlıkların üzerine yıkılarak onlar hedef tahtasına konulur.

Dilsel ve eğitsel etkiler, çoğunluğun dilinin kamusal alanda, eğitimde ve ticarette resmî dil olması nedeniyle azınlıklar üzerinde büyük bir dönüştürücü güce sahiptir. Ekonomik olarak da çoğunluk kültürünün ekonomik gücü elinde bulundurması, azınlıkların yaşam tarzını ve iş güçlerini şekillendirir. Bu durum, azınlıklarda gettolaşma (getto ayrışımı) sürecini hızlandırır.

Öte yandan, çoğunluk kültürünün baskısı her zaman asimilasyonla sonuçlanmaz. Bazen ters bir etki yaratarak kültürel uyanışa ve derinleşen bilince yol açar; azınlık grupları kimliklerini kaybetmemek için aidiyetlerine daha da sarılmaya başlarlar.

Çoğunluk toplumu ile gerici, sağcı ve faşist partiler, Almanya’daki göçmen azınlığı her dönemde dillerine dolarlar. Göçmen azınlığın toplumda evler ve iş yerleri aldığını öne sürerek onları sorunların sorumlusu olarak göstermeye çalışırlar.

Burjuva partileri de azınlıkları birbirine karşı getirmek için onları kendi aralarında kategorilere ayırır; birini diğerinden daha üstün ve topluma daha iyi entegre olmuş gibi gösterirler. Örneğin, İtalyanlar ile Türkiye’den gelen göçmenleri karşılaştırarak göçmenleri birbiriyle kıyaslarlar. Türkiye’den gelen göçmenlerin Müslüman, İtalyanların ise Katolik olduğunu iddia ederek İtalyanların topluma daha iyi uyum sağladığını savunurlar. Türklerin ve Kürtlerin Türkiye’den geldikleri için Müslüman olduklarını ve Alman toplumuna entegre olamadıklarını vurgularlar.

“Böl ve yönet” taktiği ile göçmen azınlığı ulusal ögeler ile birbirine düşman ederek kendi iktidarlarını sürdürürler.

Almanya’da toplumda beş nesildir var olan göçmen kökenli yeni kuşakların, tamamen değişip dönüşen bir toplum yapısı oluşturduğunu hâlâ görmezden gelmektedirler. Kriminal olaylarda istatistikleri sürekli göçmen azınlığın üzerine sürüp suç oranlarının yüksek olduğunu öne sürerler. Göçmen kökenli gençler içinde suça karışanların haberlerinde hemen hangi ulusa ait olduğu belirtilirken; Alman gençler içinde suça karışanlar örneğin sadece “16 yaşında Müller” şeklinde geçer. Yıllardır kamuoyunda devamlı göçmen azınlığı aşağılayan ve horlayan yayınlar yapılmaktadır.

Göçmen azınlığın toplumla uyuşma ve entegre olma sürecinde azınlıklar, hem kendi kültürünü korumak hem de çoğunluk kültürünün kamusal kurallarına; dile, yasaya ve iş hayatına uyum sağlamak zorunda kalırlar. Yaşamış oldukları toplumda sürekli, bazen de korkulu bir yaşamla karşı karşıya kalarak kendi benliklerinin dönüştüğünü anlarlar.

Azınlık kompleksi, kendine yabancılaşma ve çoğunluk kültürü; medyada, sanatta ve siyasette sürekli ideal ve üstün olarak sunulduğunda azınlık bireyleri kendi kökenlerini küçümseme eğilimi gösterebilirler. Azınlıklar sürekli ayrımcılığı, dışlanmayı ve ön yargılı kalıp yargılar yaratan bir konum ile karşı karşıya kalırlar.

Son olarak Gen Z kuşağının; eğitim sisteminin iyileştirilmesi, hayat pahalılığıyla mücadele, iklimin korunması ve zorunlu askerliğe karşı düzenlediği gösteriler birçok kentte protestolara sahne oldu. Frankfurt, Berlin ve Hamburg’daki olayların ardından hemen “Göçmen kökenli gençler ve suçlular cezalandırılmalıdır” söylemi öne çıkarıldı. İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt, “Migrantenquoten Frankfurt am Main’da olaylar çıkardı” diyerek göçmen kökenli gençleri aşağılamıştır.

Almanya, göçmen gençlerin meslek eğitimi için yatırım yapmadı. Almanya, yıllarca dış ülkelerden eğitimli ve ucuz iş gücünü ülkeye getirdi, ancak göçmen gençlerin eğitimi için gerekli adımları atmadı. Almanya’da eğitimin uzun sürdüğü ve pahalıya mal olduğu için göçmen gençler meslek öğrenemediler. Göçmen aileleri yıllarca geçim sorunu çekerken çocukları için yatırım yapamadıkları için çok erken yaşlarda vasıfsız işlerde çalışmak zorunda kaldılar. Göçmen gençler içinde işsizlik oranı çok yüksek, çünkü geçerli bir meslek öğrenemediler.

Politikacıların, “Gençler daha iyi meslek eğitimi istiyor” diye gençlerin caddelere çıktığı bir anda; iyi eğitim verilmemiş, meslek öğrenmemiş gençlerin yürüyüşlerde kendilerini ve sorunlarını şiddetle dile getireceği çok önceden bilinen bir olguydu. Bunun sorumluluğunu göçmen gençliğin üzerine atmak ve onları “Chaot” (kaotik/yıkıcı) olarak tarif etmek işin en kolayına kaçmaktır.

Bundan ders çıkartırsak; göçmen gençler için yeni bir eğitim sistemi kurulmalı ve Alman eğitim sistemi asrın ihtiyaçlarına cevap vermelidir. Hemen yeni bir eğitim modeli verilmeli ve çok ulusluluk sistemine göre yapılandırılmalıdır. Göçmen gençler için meslek eğitimine yatırımlar yapılıp, geçerli meslek eğitimine ağırlık verilmelidir. “Yürüyüşler göçmen gençler olmasaydı olaylar olmazdı” diyerek sorunun üstünden gelemezsiniz. Bu toplumda bir sorun var ve bu sorun için şimdiden çözüm önerileri gerçekçi olarak ele alınmalıdır.

Almanya’da eğitim sistemi kurulurken göçmenler henüz Almanya’da değildiler. Eğitim sistemi tek ulusa göre yapıldığı için bugünkü çok ulusluluğun ihtiyacına cevap vermiyor.

Bu sorun yıllardır toplumda var ve bunun üstü örtülemez. Bugün olmasa başka bir zamanda daha değişik bir şekilde gündeme gelirdi. Göçmen sorunu da yeniden düşünülmeli ve şimdiye kadar izlenen politika göçmenleri dışlamış, sorun tırmanarak çıkmaza girmiştir. Sorunun çözümü yeniden ele alınmalı ve enine boyuna düşünülerek somut adımlar atılmalıdır.

Dışişleri Bakanı’nın göçmen gençleri kaotik olarak nitelendirip “yürüyüşte şiddete başvurdular” diyerek bu sorunu çözemeyeceği bir gerçektir.

Almanya’da kültürel bir fenomen olan milliyetçiliğin ve ırkçılığın gelişmesinden göçmenleri sorumlu tutarlar. Zamanında Hitler faşizmi döneminde milliyetçiliğin ve ırkçılığın sorumlusu Yahudiler olarak görüldü. Bugün de yabancılar hedef gösteriliyor; birini fail, diğerini kurban olarak görmemekte hâlâ ısrar ediliyor.

Göçmenlerin kıyafetleri ve Müslüman kadınların başörtüsü de bir sorun gibi gösteriliyor. Müslüman kadınlar başörtüsü taktıkları için belirli mesleklere ve iş yerlerine alınmıyor. Toplumda devamlı horlanıp aşağılanmalarına göz yumuluyor.

Tüm bunların yaşanmasında ve günlük yaşamda göçmenlerin aşağılanıp horlanmasında acaba kimi sorumlu tutmak gerekir? Neden 65 yıldır göçmen azınlığın sorunları çözülüp eşit ve demokratik haklar verilmiyor? Bundan acaba kimler sorumludur? Bu sorumluluğu hiç kimse üstlenmeye cesaret edememektedir.

Diğer Avrupa ülkeleri ile Almanya’yı kıyaslamaya kalkarsak Almanya’nın sınıfta kaldığı gerçeğini açıkça görebiliriz. Diğer Avrupa ülkeleri göçmenlere eşit haklar vererek Almanya’dan bir adım önde gitmektedir. Nedir bunun altında yatan acı gerçekler? Gerçekten de merak edilen bir konudur.

Almanya, tüm olumsuzluklardan göçmen azınlığı sorumlu tutarken kendileri neyi doğru yaptı? Toplumda azınlık hakları çiğneniyor ve eşit haklar verilmiyorsa bunların sorumlusu azınlıklar olamaz; her partiden politikacılardır. Demokratik partiler; sağcı, tutucu ve faşist partilerin göçmenlere karşı tutumlarını eleştirirlerse “Toplum ne der?” diye korkuyorlar. Korkunun ecele faydası olmadığı gibi, bu yanlış tutumlar eşit ve demokratik hakların verilmesini de zorlaştırıyor.

Bu belirsizlik ve her şeyde göçmen azınlığı sorumlu tutmak daha nereye kadar devam edecektir? Göçmen azınlık artık bu ülkenin ve toplumun ayrılmaz bir parçası hâline gelmiştir. Almanya’nın bir göçmen ülkesi olduğu gerçeği günümüzde açıkça görülebilmektedir.

Demokratik partilerin politikacıları kafalarını iki ellerinin arasına alıp aklıselimle düşünsünler. İyice düşündüklerinde hatayı nerede yaptıklarını anlayacak ve toplumdan kaynaklanan sorunların çözümü için gerekli olanakları sağlayacaklardır.

Göçmen azınlık kültürü günümüzde tekniğin baş döndürücü bir şekilde gelişmesini ve kendi ülkelerindeki gelişmeleri de yakinen takip ediyorlar. Aynı zamanda göçmen azınlık farklı uluslar arasında az da olsa kültürel alışverişte bulunmuştur.

Göçmenlerin üst yüzeyde kültürel ağırlıkları olmasa da yeme kültürü Almanya’daki günlük yaşamda daha çok etkili oluyor. Döner artık Avrupa’nın ve Almanya’nın millî yemek kültürü hâline gelmiştir. Her göçmen azınlığın büyük şehirlerde yemek kültürüyle günlük ihtiyacına cevap verdiği bir dönemi yaşıyoruz.

Bu gerçekleri göz önünde bulundurmayıp başka kültürleri ezen bir kültür hiçbir zaman hür ve bağımsız olamaz.


Cumali Yağmur – 15.11.2026


About the Author



Comments are closed.

Back to Top ↑