Mekke Savaş Anlaşması, Meclis’ten geçti

DEM Parti, Yeni Parti, Yeni Yol Grubu ve İyi Parti’nin “hayır” oylarına karşın AKP, MHP ve CHP’nin “evet” oyu verdiği Mekke Savaş Anlaşması, Meclis’te kabul edildi. Böylece Türkiye’nin Suudi Arabistan’a silah ve asker göndermesinin önü açıldı.

Suudi Arabistan’ın Mekke kentinde 7 Ağustos’ta AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından imzalanan 16 maddelik anlaşma, Meclis Genel Kurulu’nda kabul edildi.

DEM Parti, Yeni Parti, Yeni Yol Grubu ve İyi Parti’nin “hayır” oyu verdi.

Anlaşma, AKP, MHP ve CHP’nin oylarıyla geçti.

Anlaşma, taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırıyı diğer iki ülkeye de yapılmış sayıyor. Anlaşma NATO’nun 5. maddesine benzer bir kolektif “savunma” yükümlülüğü getiriyor. Yetkililer anlaşmanın “tamamen savunma amaçlı” olduğunu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığını iddia etse de muhalefet, Türkiye’nin bölgesel çatışmalara çekilme riskine dikkat çekiyor.

Anlaşmaya göre Türkiye’nin temel yükümlülükleri ise şöyle: “Pakistan veya Suudi Arabistan’a dışarıdan silahlı saldırı olması halinde, bu saldırı Türkiye’ye de yapılmış kabul edilecek. Türkiye, askeri imkân ve kabiliyetler dahil elindeki tüm karşılıklı yardım araçlarını kullanarak ‘derhal’ yardım etmek zorunda. Bir tarafın toprak bütünlüğü, egemenliği veya uluslararası alanda tanınan sınırları tehdit edildiğinde veya tehlikeye düştüğünde, tehdidi bertaraf etmek için ‘gerekli tüm yöntemler’ kullanılacak.”

Anlaşma şöyle:

“* Madde 1: Taraflar birbirlerinin bağımsızlığını, egemenliğini, toprak bütünlüğünü ve uluslararası alanda tanınan sınırlarını korumak için işbirliği yapacak. Bu değerlere yönelik tehdit oluşursa gerekli tüm yöntemler kullanılacak.

* Madde 2: Taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı, tüm taraflara yapılmış kabul edilecek. Saldırıya uğrayan tarafa karşılıklı yardım imkânlarının tamamı kullanılarak derhal yardım edilecek. Yardım, BM Şartı’nın 51. maddesindeki meşru müdafaa hakkı çerçevesinde ve objektif değerlendirme sonrasında verilecek. Askeri imkân ve kabiliyetler de bu kapsama giriyor.

* Madde 3: Savunma, savunma sanayii ve güvenlik alanlarında yakın işbirliği yapılacak, silahlı kuvvetler arasındaki ilişkiler geliştirilecek.

* Madde 4: Uluslararası güvenlik konularında düzenli istişareler yapılacak. Hayati çıkarlar ve ulusal güvenliğe yönelik tehditlere karşı bireysel ve ortak tedbirler geliştirilecek.

* Madde 5: Terörizmin tüm biçimleriyle mücadelede operasyonel seviye dahil işbirliği güçlendirilecek.

* Madde 6: Barışta ve savaşta personel değişimi, ortak eğitim, tatbikatlar ve silahlı kuvvetlerin birlikte çalışabilirliğini artıracak faaliyetler teşvik edilecek.

* Madde 7: Savunma sanayiinde teknoloji paylaşımı, ortak Ar-Ge ve inovasyon, ortak üretim ile uzman insan kaynağı yetiştirilmesi desteklenecek.

* Madde 8: Dışişleri ve Savunma Bakanları ile Genelkurmay Başkanlarından oluşan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacak. Komite yılda iki kez toplanacak. Suudi Arabistan merkezli bir Sekretarya ihdas edilecek. İlk Genel Sekreter Pakistan vatandaşı olacak.

* Madde 9: Güvenli kanallar üzerinden istihbarat paylaşılacak.

* Madde 10: Barışta, savaşta ve olağanüstü durumlarda silah, mühimmat, yakıt ve yedek parça dahil lojistik destek sağlanacak.”

* Madde 11: Uluslararası hukuk ve “Tarafların” ilgili iç hukukları saklı kalmak kaydıyla, “Taraflar”, bu Anlaşmanın hükümlerinin uygulanmasında iş bu anlaşmayı hukuki dayanak olarak kabul edecek ve ihtiyaç halinde ilave yasal düzenlemeler önerecektir.

* Madde 12: İşbu Anlaşma, “Tarafların” daha önce akdetmiş oldukları uluslararası anlaşmalardan doğan hak ve yükümlülüklerine halel getirmez.
- * Madde 13:
1. “Taraflar”, işbu Anlaşma kapsamında elde edecekleri gizlilik dereceli bilgi ve belgelerin mahremiyetine riayet ederler ve milli mevzuatlara saygı gösterirler.2. Gizlilik dereceli bilgi ve belgeler, “Taraflar” dışındaki bir devlet, şirket ya da kişiyle paylaşılmaz.3. Gizlilik dereceli bilgi ve belgelere erişimin “bilmesi gereken” prensibiyle ve sadece uygun seviyede güvenlik yetkisine sahip kişilere sağlanması temin edilir.
* Madde 14: İşbu Anlaşmanın yorumundan veya uygulanmasından doğacak herhangi bir anlaşmazlık, “Taraflar” arasında istişareler ve görüşmeler vasıtasıyla dostane bir şekilde çözülür.
* Madde 15: İşbu Anlaşma “çekirdek Taraflar” arasında istişareler ve oybirliğiyle tadil edilebilir.
* Madde 16:

1. İşbu Anlaşma, her bir “Tarafın” tabi olduğu usuller uyarınca onaylanacak ve son onay belgesinin “Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi” Sekretaryasma tevdi edildiği tarihte yürürlüğe girecektir.

2. İşbu Anlaşma süresiz olarak yürürlükte kalacaktır.

3. Herhangi bir “Taraf, işbu Anlaşmanın yürürlüğe giriş tarihinden itibare on yıl geçmesinin ardından, çekilme niyetini en az üç ay önceden diğen “Taraflara” diplomatik kanallardan yazılı bilgilendirme yapmak suretiylı Anlaşmadan çekilebilecektir,

4. işbu Anlaşmanın sonlandırılması ya da Anlaşmadan çekilinmesi, son; erme ya da çekilme tarihinden önce “Taraflarca” mutabık kalındığı üzen halihazırda devam etmekte olan hiçbir faaliyet ve projeyi etkilemez.

5. “Tarafların” gizlilik dereceli bilgi ve belgelerin korunması ve ifşasının önlenmesi konusundaki sorumlulukları, işbu Anlaşmanın sona ermesi ve anlaşmadan çekilinmesinden sonra da devam eder.

İşbu Anlaşma, Türkçe, Arapça ve ingilizce dillerinde, her bir metin aynı derecede geçerli olmak üzere, üç asıl nüsha halinde imzalanmıiştır.

Metinlerin yorumunda farklılık bulunması halinde İngilizce metin esas alınır.

İşbu Anlaşma 7 Ağustos 2026 (24/2/1448H) Cuma günü Mekke’de imzalanmıştır.”

SINIR DIŞI İÇİN MECLİS’TEN TEZKERE GEÇMELİ

Anlaşma, üç ülkenin de iç onay süreçlerini tamamlamasının ardından yürürlüğe girecek. Türkiye’nin yurt dışına asker gönderebilmesi için Anayasa’nın 92’nci maddesi gereği tezkerenin Meclis’ten geçmesi gerekiyor.

(etha)