AfD’nin seçim başarısına karşı Almanya çapında eylem

Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde yüzde 43,8 oy alan AfD’nin tek başına hükümete yalnızca üç milletvekili uzaklıkta kalmasının ardından Almanya’daki demokratik ve antifaşist örgütler harekete geçti. “Zeit zum Handeln – AfD stoppen” sloganıyla 12 Eylül Cumartesi günü Berlin, Hamburg, Münih, Stuttgart ve çok sayıda kentte kitlesel gösteriler düzenlenecek.

Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde AfD’nin yüzde 43,8 oyla 83 sandalyeli eyalet meclisinde 39 milletvekilliği kazanması, Almanya’da parlamento dışındaki demokratik ve antifaşist hareketleri yeniden harekete geçirdi.

AfD’nin tek başına hükümet kurabilmesi için yalnızca üç milletvekiline daha ihtiyaç duyması, aşırı sağa karşı mücadeleyi yalnızca protestolarla sınırlı bir tartışma olmaktan çıkararak doğrudan iktidar sorununa dönüştürdü.

Onlarca kentte AfD karşıtı gösteriler

“Zeit zum Handeln – AfD stoppen” (Harekete geçme zamanı – AfD’yi durduralım) sloganıyla bir araya gelen yurttaş girişimleri, çevre hareketleri, göçmen örgütleri, yerel demokrasi platformları ve antifaşist gruplar 12 Eylül Cumartesi günü Berlin, Hamburg, Münih, Stuttgart, Hannover, Magdeburg, Halle, Schwerin, Erfurt, Leipzig, Bremen ve çok sayıda kentte eylemler düzenleyecek.

Organizatörler hafta sonunda on binlerce kişinin sokaklara çıkmasını bekliyor. Eylem ağı takviminde ülke çapında onlarca etkinlik yer alırken, Saksonya-Anhalt’taki Halberstadt, Salzwedel ve Bitterfeld-Wolfen’de protestolar pazartesi günü de devam edecek.

Berlin’de 14 bin kişi sokağa çıktı

Seçimden sonraki ilk büyük protesto Berlin’de gerçekleştirildi. Campact ve Fridays for Future’ın çağrısıyla Brandenburg Kapısı önünde yaklaşık 14 bin kişi “Zeit zum Handeln: AfD stoppen” sloganıyla toplandı.

Campact yöneticisi Christoph Bautz, AfD’nin Saksonya-Anhalt’ı önce Doğu Almanya’da, ardından bütün ülkede iktidara ilerlemek için bir “sıçrama tahtası” olarak kullanmak istediğini söyledi.

Bautz, sivil toplumun görevinin bu süreci durdurabilecek büyüklükte bir protesto ve örgütlenme dalgası yaratmak olduğunu belirtti.

Campact ayrıca BSW’nin AfD’ye hükümet çoğunluğu sağlayabilecek bir rol üstlenmesini engellemek amacıyla toplumsal baskı oluşturulmasını hedefleri arasında gösteriyor.

Üç sandalyelik kritik fark

AfD, Saksonya-Anhalt Eyalet Meclisi’nde 39 sandalyeyle mutlak çoğunluğun yalnızca üç sandalye altında bulunuyor.

BSW’nin beş milletvekili bulunurken, eyalet meclisindeki partiler arasında AfD ile görüşmeyi kategorik olarak reddetmeyen tek siyasi güç olduğu belirtiliyor. AfD’nin CDU içinden gelebilecek olası destekleri de değerlendirdiği ifade ediliyor.

Bu nedenle Almanya siyasetinde uzun süredir tartışılan AfD’ye karşı “yangın duvarı”, Saksonya-Anhalt’ta artık yalnızca siyasi bir ilke değil, bir AfD hükümetinin kurulup kurulmayacağını belirleyebilecek somut bir parlamento aritmetiği haline gelmiş durumda.

Sivil toplum yalnız savunmada kalmak istemiyor

Saksonya-Anhalt’taki demokratik örgütlerin seçim sonrası açıklamalarında da yeni bir mücadele arayışı dikkat çekiyor.

Demokrasi ve Açık Toplum Ağı Miteinander, AfD’nin yükselişini yalnızca bir seçim başarısı olarak değil, demokratik sivil toplumun varlığına yönelik doğrudan bir tehdit olarak değerlendiriyor.

Örgüt, AfD’nin 2016’dan bu yana Miteinander’ı hedef aldığını ve kamu finansmanını keserek faaliyetlerini sona erdirmeyi amaçladığını hatırlatıyor.

Miteinander’a göre bu politika yalnızca tek bir kuruluşa yönelik değil; eleştirel ve bağımsız sivil toplumu etkisizleştirmek isteyen daha kapsamlı otoriter bir anlayışın parçası.

Örgüt buna karşılık yerel ağları genişletme, öğretmenleri, sosyal hizmet uzmanlarını, dernek yöneticilerini ve gönüllüleri daha güçlü biçimde bir araya getirme kararı aldı.

AfD’nin “ilk 100 gün” programı

AfD’nin başbakan adayı Ulrich Siegmund’un açıkladığı “ilk 100 gün” programında bazı siyasi vakıfların ve sivil toplum kuruluşlarının kamu kaynaklarının kesilmesi, göç politikalarının sertleştirilmesi, kamu yayıncılığı sisteminin değiştirilmesi ve devlet aygıtında kapsamlı düzenlemeler yapılması yer alıyor.

Bu nedenle hafta sonundaki gösteriler yalnızca AfD’ye verilen yüksek oyu protesto etmeyi değil, partinin iktidara gelmesi halinde ilk hedeflerinden olabilecek toplumsal alanlarda direniş ve dayanışma ağlarını güçlendirmeyi de amaçlıyor.

Göçmen örgütleri yerelde kalacak

Saksonya-Anhalt Göçmen Örgütleri Eyalet Ağı LAMSA da 11-12 Eylül’de Magdeburg’da gerçekleştireceği yıllık konferansın gündemini seçim sonrası ortaya çıkan koşullara ayırdı.

Konferansta özellikle kırsal ve yapısal açıdan zayıf bölgelerde çalışan derneklerin nasıl daha görünür ve etkili hale getirilebileceği ele alınacak.

Bu yaklaşım, AfD’nin güçlü olduğu kırsal bölgeleri terk etmek yerine buralarda örgütlü kalma ve dayanışma ağlarını güçlendirme anlayışına dayanıyor.

Sivil toplum çevrelerinde AfD’nin seçim başarısının yalnızca sosyal medya etkisi veya protesto oyuyla açıklanamayacağı, partinin uzun yıllardır yerel düzeyde yürüttüğü örgütlenmenin de bunda önemli rol oynadığı değerlendirmeleri öne çıkıyor.

Reuters’a göre seçim sonuçlarının ardından bazı göçmenler eyaleti terk etmeyi düşünürken, LAMSA ve benzeri örgütler buna karşı yerel dayanışma ağlarının korunması ve güçlendirilmesini savunuyor.

Sol Parti AfD ile diyaloğu reddetti

Sol Parti’nin Saksonya-Anhalt eyalet örgütünün eş başkanları Janina Böttger ve Hendrik Lange, AfD’nin seçim sonrasında yaptığı görüşme çağrısını reddetti.

Böttger ve Lange, meselenin seçim kampanyasındaki siyasi ton farklılıklarından ibaret olmadığını, insanların eşit haklara ve eşit onura sahip olup olmadığı meselesinin söz konusu olduğunu vurguladı.

Sol Parti yöneticileri, parti ile AfD arasında müzakere edilebilecek ortak bir siyasi zemin bulunmadığını açıkladı.

Parti seçim gecesindeki ilk değerlendirmesinde de kendisini “antifaşist barikat” olarak tanımlayarak mücadelenin yalnızca Landtag’da değil, parlamento dışındaki toplumsal örgütlenmelerle birlikte sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.

AfD’nin yasaklanması talebi de gündemde

Cumartesi günü yapılacak gösterilerin önemli taleplerinden biri de AfD hakkında Federal Anayasa Mahkemesi’nde yasaklama sürecinin başlatılması olacak.

“AfD-Verbot jetzt” (AfD’yi şimdi yasaklayın) girişimi Berlin’den Husum’a kadar çok sayıda kentte bu taleple eylem çağrısı yaptı.

Ancak hareketin bazı kesimleri mücadelenin yalnızca yasaklama talebine indirgenmemesi gerektiğini savunuyor.

Aşırı sağa karşı örgütlenen yaşlı kadınların oluşturduğu OMAS GEGEN RECHTS (Sağa Karşı Büyükanneler) hareketi, AfD hakkında anayasal işlem başlatılması çağrısını yinelerken hükümetten emeklilik, sağlık sigortaları, kamu bütçesi ve gelir dağılımındaki sorunlara daha adil çözümler üretmesini de istedi.

Örgütün başkanı Anna Ohnweiler, sorunun yalnızca hükümet politikalarının “daha iyi anlatılması” olmadığını, toplumsal açıdan zayıf kesimleri koruyan daha adil politikalara ihtiyaç bulunduğunu söyledi.

Cottbus ve Freiburg’daki gösteri çağrılarında da sosyal taleplerle antifaşist mücadele bir arada ele alınıyor.

Cottbus’taki eylem “Sosyal kesintileri durdurun, sağcı siyasete son verin” sloganıyla düzenlenirken, Freiburg’daki çağrıda düşük ücretler, yüksek kiralar ile sağlık ve bakım hizmetlerindeki sorunların yarattığı toplumsal güvensizliğin AfD tarafından göçmenlere ve azınlıklara yönlendirildiği vurgulanıyor.

Kalıcı bir antifaşist hareket hedefleniyor

Seçimlerden önce de Saksonya-Anhalt’ta on binlerce kişinin katıldığı demokrasi gösterileri düzenlenmiş, kapı kapı seçim çalışmaları, kültürel kampanyalar ve stratejik oy girişimleri gerçekleştirilmişti.

Buna rağmen AfD oyunu iki kattan fazla artırarak yüzde 43,8’e yükseltti.

Cumartesi günü başlayacak yeni eylem dalgası, AfD karşıtlığını yalnızca dönemsel bir protesto hareketi olmaktan çıkararak seçim sonuçlarını, yerel iktidar ilişkilerini ve toplumsal gündemi etkileyebilecek kalıcı bir demokratik-antifaşist mücadeleye dönüştürmeyi hedefliyor.

Bu mücadelenin ilk somut hedeflerinden biri ise AfD ile Saksonya-Anhalt hükümeti arasındaki üç sandalyelik farkın kapanmasını engellemek.