Birçok kentte ortak talep: Kürtçe eğitim dili olsun

Birçok kentte yapılan açıklamalarda Kürtçenin seçmeli dersle sınırlandırılamayacağı belirtilerek, anaokulundan üniversiteye kadar eğitim dili olması ve anayasal güvenceye kavuşturulması talep edildi.

Birçok kentte yapılan açıklama ve yürüyüşlerde Kürtçenin anadilinde eğitim dili olması talep edildi. Kürdî-Parêz, MEDYA-DER, ARİ-DER ve Eğitim Sen öncülüğündeki eylemlerde, Kürtçenin seçmeli ders konusu olamayacağı vurgulanarak anayasal statü çağrısı yapıldı.

DÎLOK

Kürt Dili Koruma ve Geliştirme Derneği (Komeleya Kürdî-Parêz) Dîlok Şubesi, Şahinbey ilçesinde bulunan Balıklı Parkı’nda kitlesel basın açıklaması yaptı. Çok sayıda kişinin katıldığı açıklamada, “Statuya Kurdî, perwerdehiya bi Kurdî” yazılı pankart ile “Zimanê me rûmeta me ye” yazılı dövizler taşındı.

Açıklamayı yapan Komeleya Kürdî-Parêz Dîlok İl Eşbaşkanı Abdurrahman Yalın, insan olmanın toplumlaşmakla, toplumlaşmanın ise dille mümkün olduğuna dikkat çekti. Hiçbir toplumun dili olmadan varlığını sürdüremeyeceğini ifade eden Yalın, anadile dönük engelleme, yasak ve baskıların hakikate yönelik doğrudan bir saldırı olduğunu belirtti. Yalın, “Hakikat direnişçidir ve onun adı dildir” dedi. Kürt halkının bu toprakların en kadim halklarından biri olduğunun altı çizen Yalın, Kürtçenin dünya dilleri arasındaki kelime zenginliği bakımından 8’inci sırada yer aldığını söyledi. Kürtçenin Elî Teremexî, Ehmedê Xanî, Melayê Cizîrî, Feqiyê Teyran ve Apê Mûsa gibi edebiyatçılar ve şahsiyetlerle tüm dünyaya tanıtıldığını ifade eden Yalın, Mezopotamya’nın 5 bin yıllık tarihi boyunca maruz bırakıldığı tüm yasak, baskı ve düşmanlıklara rağmen varlığını dünyaya kabul ettirdiği ve statüyü meşru biçimde hak ettiğini vurguladı.

‘SEÇMELİ DERS DEĞİL ANAYASAL STATÜ VE EĞİTİM DİLİ’

Kürtçenin yalnızca seçmeli ders uygulamalarıyla sınırlandırılamayacağını belirten Yalın, şu ifadeleri kullandı: “Kürtçe kendini her yönüyle ispatlamıştır; asla ‘seçmeli ders’ konusu olarak ele alınamaz. Farklı anadili konuşanlar seçmeli dersler üzerinden Kürtçe öğrenebilir; fakat Kürtçenin kendisi anaokulundan üniversiteye kadar eğitim dili olmalı, adım adım anayasada yerini almalı ve hayatın içinde fiilen pratikleşmelidir. Bu temelde Kürtçenin statüsünü ve Kürtçe anadilde eğitimi mücadelemizle esas kılıyor, fiili olarak yaşama geçiriyoruz.”

Açıklama, “Bijî perwerdehiya bi zimanê dayîkê”, “Bijî wekhevî û aştiya civaka demokratîk” ve “Bijî zimanê Kurdî” sloganları ve alkışlarla son buldu.

ÊLIH

Ari Dil ve Kültür Araştırmaları Derneği (ARİ-DER) öncülüğünde yürüyüş yapıldı. Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) ÊLİH İl Örgütü önünde bir araya gelen kitle “Statuya Kurdî, perwerdehîya bi Kûrdî” yazılı pankart açtı. “Zimanê me rumeta me ye”, “Bê ziman jîyan nabe” ve “Zimanê me hebuna me ye” sloganları eşliğinde Yılmaz Güney Parkı’na kadar yürüyüşe geçen kitleye, siyasi parti ve sivil toplum örgütü temsilcileri de katıldı.

Yılmaz Güney Parkı’nda yapılan açıklamayı ARİ-DER Eşbaşkanı Renas Yıldırım okudu. İnsanların zihin, düşünce ve yaratıcılık ile ilgili temelinin çocukluk döneminde anadili ile inşa edildiğini belirten Yıldırım, “Çocuk kendi anadilinde eğitim gördüğünde kavramları sadece ezberlemez; onları anlar, yorumlar ve bu sayede analitik zekası daha hızlı gelişir. Bunun aksine, yabancı bir dille eğitilen çocuk büyük zihinsel ve ruhsal kırılmalar yaşar. Bu nedenle anadilinin engellenmesi sadece hukuki bir hakkın ihlali değildir; aynı zamanda yeni nesillerin zihin ve düşünce gelişimine karşı yapılmış bir müdahaledir” dedi.

Açıklama, alkışlarla sona erdi.

MÊRDÎN

Eğitim Sen Nisêbîn (Nusaybin) Temsilciliği, anadilinde eğitim talebiyle Barış Parkı’nda basın açıklaması gerçekleştirdi. Siyasi parti ve sivil toplum örgütü temsilcilerinin katıldığı açıklamayı, Eğitim Sen Nisêbîn Baştemsilcisi Yakup Taşçı okudu.

Dilin bir halkın kimliği, kültürü ve hafızası olduğunu belirten Taşçı, milyonlarca Kürt çocuğun anadilinde eğitim hakkından mahrum bırakıldığını söyledi. Kürtçenin kamusal alanda ve resmi kurumlarda kullanılmasının önünün açılmasını isteyen Taşçı, Meclis’e anadilinde eğitim hakkını gündemine alma çağrısı yaptı. Kürtçenin okul öncesinden üniversiteye kadar eğitim dili olması gerektiğini vurgulayan Taşçı, bu hakkın anayasal ve yasal güvenceye kavuşturulmasını istedi.

Açıklama, “Bijî perwerdehiya bi zimanê dayikê” ve “Bijî zimanê Kurdî” sloganlarıyla sona erdi.

BEDLÎS

Medya Dil ve Edebiyat Derneği (MEDYA-DER) öncülüğünde, Filistin Parkı önünde “Kürtçeye statü ve anadilde eğitim” talebiyle basın açıklaması gerçekleştirdi. “Bila zimanê Kurdî bibe zimanê fermî û perwedehîyê” pankartı ve “Kurdî Kurdî yekitî”, “Em statuya Kurdî dixwazim” dövizlerinin açıldığı açıklamada kente bulunan siyasi ve sivil toplum örgütü temsilcisinin yanı sıra çok sayıda yurttaş katıldı.

Açıklamada, basın metnini MEDYA-DER yöneticisi Berivan Canbey okudu. Anadilde eğitim hakkının temel bir insan hakkı olduğunu vurgulayan Berivan Canbey, eğitimde anadilin önemine dikkat çekti. Toplumsal barış için halkların değerlerine saygı gösterilmesi gerektiğini hatırlatan Berivan Canbey, “Dil, halkların en önemli değerlerinden biridir. Devlet yetkilileri, Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin ruhuna uygun hareket etmeli, Anayasa’daki ve buna bağlı yasalardaki engelleri derhal değiştirmeli ve ana dilde eğitimin önündeki tüm engelleri ortadan kaldırmalıdır. Barışın ve demokratik toplumun inşası için Türkiye’nin eğitim sisteminin de yeniden yapılandırılması; çok dilli, barışçıl, demokratik, toplumsal cinsiyet eşitliğini ve ekolojik değerleri esas alan bir müfredatın oluşturulması gerekmektedir” dedi.

TALEPLER SIRALANDI

Eşitlik ve adalet için atılması gereken ilk adımın Kürtçenin tanınması olduğuna işaret eden Berivan Canbey, şu talepleri sıraladı: “Kürt halkı, inkâr ve asimilasyon politikalarını kabul etmiyor,Kürt halkı, Kürtçenin resmî dil ve eğitim dili olmasını istiyor,Kürt halkı, eğitimin her kademesinde kendi diliyle eğitim görmek istiyor,Kürt halkı, dilin ve ana dilde eğitimin önündeki engellerin kaldırılmasını talep ediyor,Kürt halkı, çocuklarını kendi diliyle eğitmek istiyor,Kürt halkı, ana dil öğretiminin seçmeli derslerle sınırlı olmasını kabul etmiyor. Eğitimin her kademesinde kendi diliyle eğitim görmek istiyor, Kürt halkı, devlet yetkililerinin barış ve demokratik toplum sürecinin ruhuna uygun adımlar atmasını bekliyor.”

Açıklama, alkışlarla sona erdi. (MA)