Published on Ocak 1st, 2026

Görülmüştür Kolektifi: Duayen gazeteci Akyol’u kaybettik

TUTSAKLARIN SESİ DUAYEN GAZETECİ ÖMRÜNÜN 10 YILINI ZİNDANLARDA GEÇİREN HÜSEYİN AYKOL’U KAYBETTİK

Gazeteci-yazar dostumuz yoldaşımız Hüseyin Aykol, 14 Ekim’den bu yana yoğun bakımda tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti.

Görülmüştür kolektifi olarak tutsaklarla yazışma sürecinde her daim dayanışma içinde olduğumuz Aykol’u Saygıyla minnetle anıyoruz.

Başta eşi Nuray Çevirmen olmak üzere ailesine, yol arkadaşlarına, yıllardır “içeriden” köşesini hazırladığı Yeni Yaşam gazetesi emekçilerine ve politik tutsaklara baş sağlığı diliyoruz.

“Bugüne kadar üç bin civarında öğrenci yetiştiren Hüseyin Aykol kimdir? Eşi Nuray anlatıyor.

Hüseyin Aykol 1956 yılında Manisa’nın Salihli ilçesinde Poyrazdamları köyünde doğdu.

Aslında dededen varlıklı olmalarına rağmen aile sonradan yoksullaştı, babası geçimlerini sağlamak amacıyla bakkalcılık, çiftçilik dâhil olmak üzere birçok iş yaptı.

İlkokul öğretmeninin desteği ile İzmir Koleji’ni burslu olarak kazandı ve yatılı olarak okudu.

Koleji bitirdikten sonra üniversite sınavlarına girdi ve Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’ni kazandı. Ankara’ya geldi.

Üniversite ikinci sınıfta sol mücadelesi ile tanıştı, gençlik derneklerine girdi. O dönemde devrimci arkadaşları ile tanışma fırsatı oldu.

Yapılan seçimle öğrenci derneği başkanı olarak seçildi. Tıp Fakültesi’nin ilk yılı sorunsuz geçse de 2. sınıfta kaldı. Üçüncü sınıfta ise artık Tıp Fakültesi’nde okuyamayacağını anladı.

Siyasal Bilgiler Fakültesi’ne geçmeyi istediğini ailesine açıkladı. Karar olumlu karşılanmadı. Ancak üniversite sınavına tekrar giredi daha yüksek bir puanla Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ni kazandı.

Aynı zamanda kendi masraflarını çıkarmak için dönemin solcu yayınevlerinden Ser Yayınevi’nde çalışmaya da başladı.

Kolejde okumuş olduğundan İngilizcesi oldukça iyiydi. Yayınevinde çeviri yaptı, redaksiyon işlerine destek oldu.

Hatta, 1978’de bir kaç çeviri kitabı da çıktı. Çok genç olmasına rağmen çeviri kitaplarından dolayı Türkiye Yazarlar Sendikası’na üye oldu.

45 gün işkence gördü

Üniversite öğrencisi iken 1981 yılında Ankara’da gözaltına alındı, 45 gün boyunca işkence gördü.

Tutuklanarak Mamak Askeri Cezaevi’ne gönderildi ve o dönemde adeta bir cehennemi yaşattıkları yerde yine işkenceye maruz kaldı.

Çıktıktan sonra faaliyetlerine İzmir’de devam etti. Birçok kez gözaltına alındı. Tekrar tutuklandı. 6 yıl 8 ay daha ceza aldı. Kısa süreli çıkış ve girişlerle 10 yıl kadar çeşitli cezaevlerinde tutuldu.

Üç bin civarında öğrenci yetiştirdi

Kürt Medyası’nda onda en büyük izi Musa Anter bıraktı. Musa Anter’e karşı sevgisi ve saygısı inanılmaz bir boyutta. Bugüne kadar üç bin civarında öğrenci yetiştirdi.

En heyecanla yaptığı işlerde biri, cezaevlerinden kendisine gelen mektupları cevaplandırdığı, sorunları aktardığı, hapishanelerdeki insanların sesi ve soluğu olan içeriden köşesini yazmak.

Cezaevinden mektup gelmeyince yüzü asılır

Cezaevlerinden mektup gelmediği günler onun için kara günlerdir ve kahrolur, bütün gün suratı asık bir vaziyette olur. Ama tek bir mektup bile onu mutlu etmeye yeter. Hapishanedekilerin onun için ayrı bir önemi var.

Hapishanelerden kendisine kitap tanıtımları, hikâyeler, şiirler, yakınlarını kaybedenler için taziye mesajları, karikatürler, resimler, denemeler, anılar yani kağıda dökülebilecek ne varsa gelir. Hepsine tek tek cevap verir mutlaka hiç aksatmadan.”[i]

Aykol’un yayınlanmış kitapları

“Genelde dünya haberleri editörlüğü yapmış olsa da kimi gazetelerde genel yayın yönetmenliği görevini de üstlenen Aykol’un çok sayıda çeviri ve telif eserleri bulunmaktadır.

Aykol, 2024 yılında katledilen yoldaşlarının anısına “Özgür Basın Tarihi” adlı kitabı kaleme aldı, Özgür Basın’ın 34 yıllık serüveni anlattı. Aykol’un aynı zamanda kendi analizlerinden oluşan “Haber Basınından İslamcı Medyaya” adlı bir kitabı da var. Aykol’un bunların yanı sıra “Ayrılığın İçinden Geçerken”, “Aykırı Kadınlar: Osmanlı’dan Günümüze Devrimci Kadın Portreleri” ve “İlginç Zamanlarda Yaşamak” kitapları bulunuyor. “Sol Örgütler Sağ ve İslamcı Örgütler”, “Baskı Grupları: Bizi Kimler Yönetiyor?”, “Modern Propaganda ve Modern Ajitasyon”, “Refah Partisi’nin Tarihsel Gelişimi”, “Gizli MİT’in Açık Tarihi”, “CIA, Gladyo, Mafya Çete”, “Ortadoğu Denkleminde Türkiye-İsrail İlişkileri” ve “Çerkes Ethem/Gerçek Yaşam Öyküsü” başlıklı araştırmalara imza atan Aykol, ayrıca çok sayıda çeviri esere de imza attı.”[ii]