Macron, Rusya tehdidine bağlı Özel Vergi Yasasını onayladı | Ali Arayıcı

Son yıllarda, Ukrayna-Rusya savaşı bağlamında küresel düzeyde silahlanma yarışının ve askeri harcamaların giderek arttığı görülüyor. Dünya çapında askeri ve savunma harcamaları için, her gün milyonlarca dolar para harcanırken, sağlık, eğitim ve sosyal güvenlik harcamaları ise giderek azalıyor. Bu bağlamda, bazı ülkelerde askeri ve silahlanma harcamalarında kullanılmak amacı ile, özel yasalar ile ek bütçeler onaylanarak yürürlüğe giriyor.

Fransa’da, silahlanma ve askeri harcamalar için, özel yasalar çıkararak ek bütçe onaylayan ülkelerden biri. Parlamento tarafından kesin kabul edilen metin, milletvekilleri ve senatörlerden oluşan karma komisyonun 2026 bütçe tasarısı üzerinde anlaşmaya varamaması üzerine; basbakan Sébastien Lecornu hükümeti tarafından sunuldu. Anımsanacağı üzere, Michel Barnier hükümetinin görevden alınmasının ardından, Aralık 2024’te de bir özel yasa kabul edilmişti.

ÖZEL YASA KABUL EDİLDİ

Fransız parlamentosu, 23 Aralık’ta özel vergi maliye yasasını oybirliğiyle kabul etti. Bu yasa, Ocak ayında 2026 bütçe görüşmelerinin yeniden başlamasından önce, devletin geçici olarak finanse edilip devam edilmesini sağlayacak. Ancak, Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesinin oluşturduğu tehdit karşısında, öncelikli hale getirilen savunma ve askeri harcamaları da dahil olmak üzere, yeni harcamaları kapsıyor olması açısından önemlidir.

23 Aralık’ta, Ulusal Meclis’in onaylamasının ardından, Senato’da bu özel yasa tasarısını oybirliğiyle onayladı. 2025 bütçesini geçici olarak yenileyen özel yasa, vergilerin tahsil edilmesini ve memurların maaşlarının ödenmesini sağlıyor. Geçen yılda, yürütme organı, Michel Barnier hükümetinin düşmesinden sonra da, böyle bir yasaya başvurmuştu. Nihayet, 2025 bütçe metinleri Şubat ayında resmi olarak onaylanmıştır.

Boyun Eğmeyenler Fransa (LFI) milletvekili Eric Coquerel, bu özel yasanın yürütme organı tarafından Meclis’e “baskı yapmak” ve “bu sefer bütçeyi bir an önce kabul ettirmek” için “araç olarak kullanıldığını” belirtti. Ocak ayında tartışmaların yeniden başlamasını öngören Başbakan Lecornu, 28 ve 29 Aralık’ta LFI ve aşırı sağcı ve ırkçı Ulusal Birleşme Cephesi (RN) hariç, tüm siyasi partileri bir araya getirerek bir uzlaşma sağlanması için girişimde bulundu.

Parlamento İlişkileri Bakanı Laurent Panifous, “Senato’dan gelen metinde, kamu açığı %5,3 olarak » belirtiliyor. Solun ve sağın ortak hedefi %5, yani 9 milyarlık bir fark var” dedi. Bu farkın vergi artışı ve harcama kesintisi arasında uzlaşılması gerektiğini söyledi. Sosyalist milletvekillerinin talebi üzerine başbakan tarafından reddedilen bu madde, sağ bloktaki milletvekiller tarafından ısrarla gündeme getiriliyor ve başbakanın taahhüdünden vazgeçmesi isteniyor.

Bu durumda, hükümetin sosyalistler (PS) ile bir güvensizlik oylaması yapılmaması konusunda, anlaşma yapması gerekecek. Nitekim, bir güvensizlik önergesi (289 oy) sosyalistlerin oyları olmadan kabul edilemez. Yürütme için bu hedef, bütçenin onaylanmasından daha ulaşılabilir görünüyor. Çünkü: Bütçenin onaylanması için, sadece sosyalistlerin değil, aynı zamanda bir kısmı ekolojistlerin (EELV) ve komünistlerin (PCF) çekimser kalması gerekiyor.

MACRON YASAYI ONAYLADI

Fransa’da, geçen yıl olduğu gibi, bu yılda askeri ve savunma harcamalarında da kullanılmak üzere; özel vergi yasası kaçınılmaz gözüküyordu. 27 Aralık tarihli Resmi Gazete’ye göre, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ocak ayında Parlamento’da mali yasa tartışmaları yeniden başlamadan önce; bütçe eksikliğini gidermek ve 2026 yılı için uygun bir bütçenin bulunmamasını telafi etmek için, özel bir vergi yasası gündeme getirdi.

Bu özel vergi yasası, 23 Aralık’ta Ulusal meclis’te ve Senato’da bulunan milletvekilleri tarafından oybirliğiyle kabul edildi. Bu yasanın, Milletvekilleri ve senatörlerden oluşan karma komisyonun 2026 bütçe tasarısını kabul etmek için, anlaşmaya varılamaması üzerine hükümet tarafından sunulduğunu burada anımsatmakta yarar var.

Macron, 2026’da devletin geçici olarak finansmanını sağlamak amacıyla, Ulusal Meclis’te ve Senato’da kabul edilen bu özel vergi yasasını; 27 Aralık’ta onaylayarak yürürlüğe koydu. Bu yasa, Resmi Gazete’de yayınlandı. Geçen yıl, Michel Barnier hükümetinin görevden alınmasının ardından da kullanılan bu yasal araç, Ocak ayında Parlamento’da mali yasa tartışmalarının yeniden başlamasından önce; 2026 yılında devletin geçici olarak finanse edilmesini sağlıyor.

RUSYA TEHDİDİ KARŞISINDA

Söz konusu edilen bu özel vergi yasası, 2026 yılı bütçesinin kabul edilmesine kadar, 2025 koşullarında devlete tahsis edilen vergileri ve ödenekleri yeniliyor. Bu yasa, ABD’de olduğu gibi devletin işleyişinin durmasını önlüyor. Ancak, 2025 bütçesine göre yeni vergi veya harcama yapılmasına izin vermiyor. Özellikle de, bu vergi Cumhurbaşkanı Macron’un Rusya tehdidi karşısında öncelik verdiği askeri ve savunma harcamalarına öncelik verilecektir.

Michel Barnier hükümetinin Aralık 2024’te düşmesinden sonra, bütçe metinlerinin Parlamento tarafından onaylanması için, Şubat 2025’i beklemesi gerekiyordu. Kendi siyasi kampından 49.3. maddeye başvurması için baskı gören Başbakan Lecornu, 30 Aralık’ta Parlamento’da bir mali yasa üzerinde anlaşmaya vardığını söyledi. “Siyasi hesaplar bir kenara bırakılırsa, Parlamento sorumluluklarını yerine getirecek, hükümetin durumu da öyle” diye ekledi.

Basbakan Lecornu’nun Sosyalist Parti (PS) ile başlattığı bu özel diyalog, hükümetin özellikle emekli maaşları konusunda taviz vermesi karşılığında; 2026 Sosyal Güvenlik bütçesinin kabul edilmesini sağladı. Ancak, ek vergilere karşı çıkan Senato ile Ulusal Meclis arasındaki derin görüş ayrılıkları, devletin finansmanı ile ilgili bütçe metninin onaylanmasını engelledi.

Parlamenterler, Fransa’nın artan borçluluğuyla karşı karşıya olduğu ve tartışmaların bütçe açığının azaltılmasına yönelik bir yol haritası çizilmesine olanak sağlamadığı bir ortamda; yani yılbaşında bu metin üzerinde yeni tartışmalar için bir araya gelecekler. Böylece, 2026 yılı bütçesinin Ulusal Meclis’te ve Senato’da oy birliği ile onaylanarak geçmesine yönelik tartışmaların, Ocak Ayı içinde de giderek daha fazla alevlenecek ve artacak gibi görünüyor.

49.3 MADDESİ NE DİYOR ?

Fransız Anayasası’nın 49. maddesinin 3. fıkrası şunu öngörmektedir: “Başbakan, Bakanlar Kurulu’nun görüşmesinden sonra, bir maliye veya sosyal güvenlik finansmanı tasarısının oylanması konusunda Ulusal Meclis’te hükümetin sorumluluğunu üstlenebilir. Bu durumda, yirmi dört saat içinde sunulan bir güvensizlik önergesi, önceki fıkrada öngörülen koşullarda onaylanmadıkça, tasarı kabul edilmiş sayılır. Başbakan ayrıca, her oturumda başka bir tasarı veya yasa teklifi için bu prosedürü uygulayabilir.”

Başbakan Sébastien Lecornu Hükümet, Senato tarafından kaldırılan büyük şirketlere uygulanan ek vergiyi yeniden gündeme getirecek. Her iki meclis tarafından reddedilen serbest meslek sahiplerine uygulanan KDV reformunu rafa kaldırdı. Ocak ayında, Ulusal Meclis’te bütçeyi oylayamazsa, hükümet üzerinde 49.3 maddesine başvurması için baskı giderek artacak. Bu madde, güvensizlik önergesi dışında, oylama yapılmaksızın bir metnin kabul edilmesini sağlar.

Bu bağlamda, özellikle Ulusal Meclis Başkanı Yaël Braun-Pivet, milletvekillerinin oylamasının ardından “49.3 maddesinin kullanılmasına şiddetle karşıyım” dedi. “Uzlaşma yolunu bulmak için çalışmalıyız.” Şu anda Başbakan Sébastien Lecornu’da bunu reddediyor. Bütçe tasarısının “hükümetin müdahalesi olmadan da oylanabilir” olduğunu düşünüyor.

* Ali Arayıcı/Paris – 06.01.2026