Irak’ta Kürt Cumhurbaşkanı

Irak Meclisi, Nizar Amedi’yi ülkenin yeni cumhurbaşkanı seçti. Irak’ta “Kürt Cumhurbaşkanı Prensibi” sürüyor…

Meclis’teki oylamada Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin (KYB) 58 yaşındaki adayı Nizar Amedi ikinci tur oylamada 329 sandalyeli mecliste 227 oyla cumhurbaşkanı seçildi. Toplamda 229 vekil oy kullandı.

Irak’ta 2003 sonrası kurulan siyasi denkleme göre cumhurbaşkanı Kürt partilerin adayları arasından seçiliyor.

Görev için Kürdistan Demokrat Partisi (KDP), mevcut Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin’i aday gösterirken Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) de Nizar Amedi’yi aday göstermişti.

Cumhurbaşkanlığı için KDP ve KYB adayı dahil toplam 17 kişi yarışa girmişti. Amedi, seçildikten sonra mecliste yemin ederek görevine başladı.

Irak anayasasına göre cumhurbaşkanının görev süresi dört yıl ve aynı cumhurbaşkanı sadece bir kez daha yeniden seçilebiliyor.

Cumhurbaşkanı seçildikten sonra en geç 15 gün içinde parlamentodaki en büyük blokun (Şii) adayını hükümeti kurmakla görevlendiriyor.

Irak’ta parlamento seçimleri 11 Kasım 2025 tarihinde yapılmıştı. Ülkedeki siyasi anlaşmazlıklar nedeniyle yeni hükümet henüz kurulamadı.

Mevcut hükümetse ‘günlük işleri yürütme hükümeti’ olarak görevini sürdürüyor.

Nizar Amedi, KYB Bağdat Büro sorumluluğunun yanı sıra, Irak cumhurbaşkanlığı danışmanlığı ve çevre bakanlığı görevlerini yürütmüştü.

Siyasi paylaşım

Irak’ta 2003 yılında kurulan yeni siyasi sistemde, cumhurbaşkanlığının Kürt bir siyasetçiye verilmesi, ülkedeki etnik ve mezhepsel dengeyi sağlamayı amaçlayan, yazılı olmayan ancak gelenekselleşmiş bir “siyasi paylaşım” prensibidir (bazen “mıhasasa” sistemi olarak adlandırılır).

Irak’ta Kürt Cumhurbaşkanı Prensibi ve Güncel Durum:

Prensibin Temeli: Irak’ta cumhurbaşkanlığı Kürtlere, başbakanlık Şiilere, meclis başkanlığı ise Sünni Araplara bırakılmaktadır.
Son Durum (Nisan 2026): 11 Nisan 2026 tarihinde Irak Parlamentosu’nda yapılan oylama sonucunda, Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) üyesi Nizar Muhammed Said Amidi (Nizar Amedi), Irak’ın yeni cumhurbaşkanı olarak seçilmiştir.
Önceki Dönem: 13 Ekim 2022’den 2026’ya kadar bu görevi Abdüllatif Reşid yürütmekteydi.
Kürt Partileri Arasındaki Rekabet: Bu prensip gereği cumhurbaşkanlığı makamı genellikle KYB ve Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) arasında çekişmeye sahne olmaktadır. 2026 seçimlerinde de Kürt partileri arasında anlaşmazlık yaşanmış ve cumhurbaşkanlığı düğümü oylamayla çözülmüştür.